VenloVanvruuger: Tour de Puin

13 juli 2023

Een foto gemaakt op een mooie zomerdag eind jaren vijftig. Liesbeth Cox – dochter van fotograaf Wim Cox van de Grote Beekstraat – liep met haar Russische camera door de stad, zag in ‘t Kerkepäörtje bij de Sint-Martinusbasiliek de spelende jeugd en wist meteen dat ze dit tafereeltje moest vereeuwigen.

Tekst: Sef Derkx | Beeld: Leon Vrijdag en collectie Sef Derkx

De kinderen gaan zo op in het spel, dat ze niet door lijken te hebben dat ze worden gefotografeerd. Heel aandoenlijk is de tent van waslijnen en versleten lakens. Zitten er kinderen in? Het is niet goed te zien, jammer genoeg. Zo’n tent gaf je het spannende gevoel dat je op vakantie was in een ver land. Natuurlijk rijst onmiddellijk de vraag wie de jeugd is op deze vertederende foto. Wiel Veugelers, zoon van de koster en geboren aan ’t Kerkepäörtje, herkende zichzelf en zijn zusje Annemie. Van de andere kinderen zijn er zeker twee van Perree. Het gezin woonde boven het repetitielokaal van het kerkkoor.

’t Kerkepäörtje was een enclave in de binnenstad, het had een status aparte. Wiel Veugelers: “Wij woonden tussen de kapelaans en tegenover de kerk. Achter ons huis lag de prachtige tuin van de deken. Pas aan het eind van de jaren vijftig kregen we een raam aan de achterkant, zodat we op de tuin konden uitkijken. Aan ’t Kerkepäörtje lag de Huishoudschool. Veel van de meisjes die erop zaten, kwamen bij ons voorbij. In de pauzes was ’t Kerkepäörtje hun hangplek. In de vakanties voetbalden we bij ons voor deur. Een bijzonder fenomeen was de ‘ketsgoal’. Als doelen fungeerden meestal twee nissen in de buitenmuur van de kerk. Tevoren spraken we af of een bal die via een steunbeer doel trof, ook echt telde. Zo’n doelpunt was een ‘ketsgoal’. Voetballen was niet verboden, maar de deken zag het niet graag. Vanwege de glas-in-loodramen. Deken Strijkers kwam af en toe onverwacht in zijn lange toga uit de zijingang gerend en nam dan de bal af.”

Eind jaren vijftig werd het braakliggend terrein tussen Grote Kerkstraat en Sint Jorisstraat bebouwd. De kinderen van de Lomstraat hadden daardoor geen eigen speelterrein meer. In ’t Kerkepäörtje werd het dientengevolge drukker. Wiel Veugelers: “In de weken van de Tour de France werd voor kinderen een wedstrijd op gewone fietsen georganiseerd. Op en neer naar Velden, bijvoorbeeld. Het werd de Tour de Puin genoemd. Juupke Lamberts, van de bakker van de Geldersepoort, blonk uit. In die tijd hing bij het Dagblad voor Noord-Limburg meteen na de finish van elke Touretappe een extra nieuwsbulletin met de uitslag. Veel mensen stopten even om te lezen wie gewonnen had. Op zekere dag hing er in de vitrine ook de uitslag bij van onze Tour de Puin. Wij waren natuurlijk heel trots. Langzamerhand werd het drukker in ’t Kerkepäörtje. Het begon ermee dat kapelaan Brueren zijn scooter verruilde voor een Volkswagen. De journalisten van de krant parkeerden er hun auto’s. Wanneer ze op ongebruikelijke tijden wegscheurden, vroegen wij ons altijd af wat er aan de hand was.”

’t Kerkepäörtje is een mooie plek in de Venlose binnenstad. De voormalige kapelanie en kosterswoning zijn ruime en statige panden. Ze werden rond 1880 gebouwd in een traditionele stijl. Als je met de rug naar de basiliek staat, ligt helemaal links een architectonisch pareltje. Het is het voormalige repetitielokaal van het kerkkoor. Het pand werd in 1923 gebouwd naar een ontwerp van architect Jules Kayser. Achter de grote dubbele, ronde poort aan ’t Kerkepäörtje stond vroeger de lijkkoets. Op een foto uit de jaren twintig is te zien dat ’t Kerkepäörtje vroeger aan de zijde van de Grote Kerkstraat afgesloten werd met een smeedijzeren hek. Een deel ervan is hergebruikt en sluit nog steeds een smal, doodlopend steegje af langs een van de woningen.

Reageren? Stuur Sef Derkx een e-mail: floddergats@xs4all.nl

Bekijk ons magazine

Blader door onze artikelen in Venlovanbinnenstad