Henriëtte Stroucken: ‘Dankzij kunst en cultuur wordt de nieuwe generatie klaargestoomd voor de toekomst’

3 november 2021

Henriëtte Stroucken (1967) is als projectmanager werkzaam bij het Kunstencentrum Venlo. De in Beesel geboren Stroucken is vanuit die rol vooral bezig met projecten voor een aantal jaren, inclusief helder omschreven einddoel en een vastgesteld budget.

Tekst: Rob Buchholz | Beeld: Zebra Fotostudio

Deze keer dus geen cultuurmaker in de rubriek CultuurVanbinnen, maar wel een dame met een belangrijke rol om de samenwerking tussen onderwijs en die cultuurmakers te optimaliseren. Met als doel kinderen lifeskills bij te brengen die ze in de toekomst hard nodig hebben: creatief denken. “Een deel van het geld gaat naar de diverse basisscholen in de regio om bijvoorbeeld leraren meer kennis over het inzetten van cultuur te geven. Het andere deel gaat naar musea, theaters en de individuele cultuurmakers die zich daardoor verder kunnen ontwikkelen,” aldus Henriëtte. “Ik breng partijen dus nader tot elkaar. Zo snijdt het mes aan twee kanten.”

Andere visie
Een culturele achtergrond heeft ze eigenlijk niet, wel volgde Henriëtte de opleiding Mode & Kleding in Venlo en later studeerde zij op de Kunstacademie. “Mijn ouders waren zelfstandig, niet rijk, maar wel enorm gedreven en creatief. Mijn moeder was coupeuse. Dus toen ik als jong meisje nieuwe kleding wilde, luidde haar antwoord: ‘Dat kun je heel goed zelf maken.’ En dan ging ik zelfstandig met stoffen en haar naaimachine aan de slag. Zo is mijn interesse voor mode ontstaan.” Een carrière als modeontwerpster zat er uiteindelijk niet in. Wel groeide Henriëtte in de loop der jaren in haar rol als projectmanager. Dat deed ze onder andere voor de gemeente Peel en Maas waar ze actief was met duurzaamheid. Puur vanuit eigen interesse en nieuwsgierigheid solliciteerde ze een aantal jaren geleden naar de functie van projectmanager bij het Kunstencentrum. Juist omdat ze niet uit de wereld van kunst en cultuur kwam, werd ze aangenomen. “Ze zochten een persoon die het anders deed. Iemand met een nieuwe visie naar de materie in deze sector keek, die onverwachte verbindingen kan leggen. Eigenlijk precies dat wat kunst ook met mensen doet. Je leren om met andere ogen naar de wereld te kijken. Daardoor ontstaan nieuwe inzichten.”

Ontwikkeling dankzij kunst
Een compleet nieuwe uitdaging voor Henriëtte waarin haar passie en talenten volledig tot bloei komen. “Een kind kan zich dankzij kunst en cultuur tevens ontwikkelen op het gebied van taal, rekenen, organiseren et cetera. Er komen meerdere talenten tot bloei. Creativiteit leert kinderen om te reflecteren, probleemoplossend te denken en kritisch naar de wereld te kijken. Dankzij het geld dat via diverse projecten beschikbaar is, krijgen cultuurmakers de kans om de nieuwe generaties vertrouwd te laten raken met kunst en zo beter aan te sluiten bij de nieuwe beroepen van de toekomst. Zij zijn de specialisten en brengen hun kennis over aan leerlingen en docenten uit het basisonderwijs.”

Creatief denken
Henriëtte begrijpt overigens goed dat er in het onderwijs zelf te weinig ruimte is om kinderen optimaal les te geven over kunst en cultuur. “Deze onderwijsinstellingen zijn gelukkig wel altijd bereid om mee te denken. Maar ondertussen moeten ze aan zoveel eisen en kaders voldoen waardoor dit onderwerp te weinig aandacht krijgt. Zelfs in de Cito-toets is nauwelijks aandacht voor kunst. Dankzij de budgetten waar wij mee werken, bestaat de mogelijkheid om leerlingen wel op creatieve wijze te laten denken en werken. Denk aan muziek. Daarbij is tellen belangrijk. Een kind dat op heel jonge leeftijd al met muziek bezig is, leert dus tegelijkertijd om te rekenen. Dat muziek het zelfde hersendeel stimuleert dat je nodig hebt om te leren rekenen is inmiddels wetenschappelijk bewezen. En doet dat bovendien op creatieve, speelse wijze. In musea leren ze om kritisch te denken. En wie kritisch kan denken, is beter in staat om echt en nep nieuws van elkaar te onderscheiden. Bovendien komen leerlingen dan in een andere omgeving, dat zorgt eveneens voor een bewustzijn dat er meerdere waarheden zijn. En wie bezig is met het ontwikkelen van een kunstwerk, is tevens in het brein bezig met oplossen van problemen. Zo stimuleer je beide hersenhelften van een kind. En wel op dusdanige wijze dat het in balans is.”

Breakdance en hoorspel
In de afgelopen vijf jaar dat ze in deze rol actief is, werkte Henriëtte niet direct zelf met kinderen, maar zag en hoorde wel de diverse ervaringen die cultuurcoaches en –makers mee maakten. “Wie een kind een aantal wc-rollen aanreikt en als opdracht geeft een Sinterklaas te maken, die legt een beperking op. Laat het aan de fantasie van hun eigen brein over. Zo ontstaan de meest verrassende creaties. Verder kun je bijvoorbeeld breakdance gebruiken bij rekenen. Ze maken daarbij een beweging van 360 graden. Die kennis kun je natuurlijk ook uit een boek halen, maar het is toch veel leuker om dat al dansend leren te begrijpen.” Een ander goed voorbeeld is volgens Henriëtte het opzetten van een hoorspel op een Venlose school voor bijzonder onderwijs.Leerlingen kregen hierbij alle ruimte om geluiden en verhaallijnen zelf in te vullen. “Ze werkten aan een project dat ze niet alleen leuk vonden, maar ook waar ze trots op het eindresultaat waren. Niet alleen qua spel en taal, maar ook op het gebied van organiseren. Te vaak horen kinderen wat ze niet goed doen. In het voorbeeld van het hoorspel kregen ze juist de kans zichzelf te ontwikkelen dankzij een eigen inbreng en een positieve respons.”

Rap en taal
Een van de deelnemers aan het hoorspel was een jongen die altijd de wens had om rapper te worden, maar dat niet aan durfde. Er was angst om te falen. Dankzij dit project was hij volgens Henriëtte bezig met geluid en taal. Zo ontstond wel het lef en motivatie om aan zijn wens te werken. “En juist dankzij het opzetten van een eigen rap was hij op actieve en creatieve wijze met taal bezig. Door het maken van muziek leerde hij tevens organiseren. Van het ene creatieve proces, het hoorspel, naar het andere, de rap. En zo ontwikkelt een kind zich op een wijze waardoor zelfvertrouwen en plezier groeit. Dankzij kunst en cultuur zijn leerlingen met zoveel aspecten bezig. Het is bovendien een uitstekende voorbereiding op het voortgezet onderwijs. Juist daar zijn ze nog meer op zichzelf en hun organisatorische kwaliteiten aangewezen. Ik heb zelf een aantal pleegkinderen en ervaar dagelijks hoe essentieel het is om hun brein op kunstzinnige en creatieve wijze te stimuleren.”

Anders naar eigen omgeving kijken
Kinderen – en eigenlijk ook hun ouders- leren zo tevens dat een bezoek aan een museum niet saai hoeft te zijn, maar juist heel inspirerend, verrassend en uitdagend. Kortom, anders leren kijken, denken en beoordelen. Volgens Henriëtte krijgen basisscholen ook de kans om een soort van ‘artist in residence’ in huis te halen. Een persoon die leerlingen stimuleert om anders naar de eigen omgeving te kijken. “Wat is iemands favoriete geheime plekje in het schoolgebouw? Kijk eens bewuster naar de omgeving van de school. Wat valt ze dan op? Daarbij proberen cultuurmakers de denkkracht van kinderen te stimuleren. Maar ook de samenwerking met alle museale instellingen uit de regio is belangrijk. Niet alleen Theater de Maaspoort, het Limburgs Museum of Van Bommel Van Dam, maar ook Keramiekcentrum Tiendschuur, het Schutterijmuseum, Filmtheater de Nieuwe Scene, Missiemuseum, Oce Museum leveren een bijdrage aan de ontwikkeling van kinderen. En al deze mensen zijn blij een bijdrage te kunnen leveren aan de ontwikkeling van jonge kinderen.”

Coronacrisis
Het zijn echter niet alleen jongeren die creativiteit, leren om in oplossingen te denken. De huidige coronacrisis heeft ons geleerd dat juist de meest innovatieve ondernemers zich staande weten te houden. “Vooral horecaondernemers moesten creatief zijn. Denk aan het opzetten van afhaal- en bezorgdiensten. Daar waren ze tot twee jaar geleden niet mee bezig. Nu moeten ze dat doen om te overleven. Het is slechts één voorbeeld van inspelen op onverwachte ontwikkelingen en een nieuwe werkelijkheid. Dat kunnen we de nieuwe generatie al op school leren door ze met behulp van kunst en cultuur te stimuleren. Anders kijken. Kritisch denken. En werken aan creatieve oplossingen. We kunnen er niet vroeg genoeg mee beginnen.”

Zo bereiden we deze generatie volgens Henriëtte tegelijkertijd voor op de beroepen van de toekomst. “Robots kunnen veel werk van ons overnemen, maar de mens heeft nog altijd zijn creatieve denkvermogen en emoties om zich van robots te onderscheiden. Creativiteit is nodig om te overleven. Dat heeft corona bewezen en het zal in de nabije toekomst nog veel vaker voorkomen.”

Bekijk ons magazine

Blader door onze artikelen in Venlovanbinnenstad