Daan Doesborgh: vertaling ‘Kraai’ na ruim 10 jaar voltooid

30 december 2020 | Leestijd: 5 minuten

Het was een van de eerste dichtbundels die Daan Doesborgh onder ogen kreeg, het in 1970 uitgebrachte ‘Crow, From the Life and Songs of the Crow’ van Ted Hughes. Een belangwekkend werk, vindt Doesborgh, dat een vertaling verdiende. Die vertaling schreef hij uiteindelijk zelf. De voormalig stadsdichter van Venlo vertelt over hoe hij de weg naar de dichtkunst vond en waar die weg hem al zoal heeft heen geleid.
Tekst: Jac Buchholz | Beeld: Daan Doesborgh
Hij reist nog regelmatig naar het zuiden, vertelt Daan Doesborgh tijdens het interview. Voor evenementen als het Zomerparkfeest en vastelaovend – in normale tijden dan – maar vooral ook om zijn ouders in Steyl te bezoeken. “Ik woon midden in de Jordaan, heb niet eens een balkon, zij wonen in het groen, dat is wel een fijn contrast. Dit jaar ben ik overigens veel minder dan gebruikelijk bij ze op bezoek geweest; vanwege het risico, hè.”
Friet-ei
De oevers van de Maas in Steyl noemt hij een constante bron van inspiratie. “Maar ik hoef niet per se naar een bepaalde plek toe te gaan om te worden geïnspireerd. Die plekken komen eigenlijk naar me toe.” Het is niet vanzelfsprekend dat wanneer hij Steyl bezoekt, hij ook de Venlose binnenstad aandoet. Als dat wel het geval is, heeft hij in ieder geval één vast adres. Hij lacht: “Als ik in Venlo ben, eet ik steevast bij Piccadilly een friet-ei. Dat zijn zo van die vertrouwde plekjes. Maar ik zie ook de vernieuwing, de verandering die het winkelcentrum heeft ondergaan. Soms bevreemdt mij dat. Neem de Maasboulevard. Toen ik naar Amsterdam vertrok om te gaan studeren was die er nog niet. Als ik daar nu loop is dat voor mij nog altijd een vreemd stukje Venlo.”
Eddie Egan
Hij woont inmiddels 13 jaar in Amsterdam waar hij studeerde aan de Universiteit van Amsterdam. De ambitie om schrijver en dichter te worden ontstond toen hij leerling was aan het tweetalig vwo van College Den Hulster. “Ik las als kind veel, de bekende namen zoals Roald Dahl, Paul Biegel, schreef ook verhaaltjes, zoals kinderen dat vaker doen, maar dat hield op een gegeven moment op. Dus nee, ik had op dat vlak destijds geen ambities. Die kwamen pas op Den Hulster, dankzij mijn leraar Engels Eddie Egan. Tijdens die opleiding was er veel aandacht voor literatuur en Eddie maakte veel ruimte vrij voor poëzie. Als huiswerk moesten we gedichten schrijven. Zijn credo daarbij was dat de dichtkunst bepaalde spelregels had die hij ons kon leren; voor de rest was het aan ons. Als puber kon ik in het schrijven van gedichten veel van mijn gevoelens kwijt.”
Harry Mulisch
Wat Doesborgh fascineerde was dat hij soms gedichten schreef waarvan hij pas later de betekenis ontdekte. “Het kwam voor dat een gedicht me in een later stadium iets vertelde over het moment dat ik het schreef.” Hij leerde ook dat een gedicht niet hoeft te rijmen, maar wel een bepaalde vorm kan hebben. “Daar had ik dan veel plezier in, dat zoeken naar een vast metrum. Hoewel de meeste gedichten die ik schrijf op den duur geen vaste vorm meer hadden. Het visuele aspect speelt ook een rol.” Hij verwijst dan naar Harry Mulisch die een boek op de kop hield en dan aan de hand van de indeling bepaalde of het wel of niet een goed boek was. Van diezelfde Mulisch inventariseerde Doesborgh tijdens zijn studie in Amsterdam samen met enkele medestudenten nog een deel van diens boekencollectie, maar dit terzijde.
Studie Nederlands
Terug naar Daan Doesborgh op het vwo. Was het toen al duidelijk dat hij dichter en schrijver zou worden? “Nee, ik was nog steeds niet echt bezig met de letteren. Wel met de journalistiek. Omdat ik een tweetalige opleiding volgde, met als tweede taal Engels, heb ik er even over gedacht om op dat vlak iets in Engeland te gaan doen, maar dat vond ik toch net iets te spannend.” De poëzie bleef echter wel een rol spelen en in het laatste jaar van zijn vwo-opleiding werd hij stadsdichter van Venlo. Uiteindelijk besloot hij aan de Universiteit van Amsterdam Nederlands te gaan studeren en zo kwam hij uiteindelijk op het pad van de letteren terecht.

Belangrijk werk
Inmiddels heeft hij enkele publicaties op zijn naam staan, schrijft hij korte verhalen en gedichten en treedt hij regelmatig op. Afgelopen zomer verscheen bovendien zijn vertaling van de gedichtenbundel ‘Crow’ van Ted Hughes: ‘Kraai, uit het leven en de liederen van de kraai’. Een werk dat hij leerde kennen dankzij zijn leraar Engels Eddie Egan. “Ik vond en vind het een belangrijk werk, vond ook dat het een Nederlandse vertaling verdiende.” Ruim tien jaar geleden deed Doesborgh al een eerste poging door enkele van de gedichten uit Crow te vertalen en op te nemen zijn bundel ‘De Venus Suikerspin’ uit 2010. “Vertaalde dichtbundels hebben echter bij uitgeverijen geen prioriteit. Daarentegen vinden ze het van tijd tot tijd uitgeven van artistiek werk wel belangrijk. Zo kwam ik uiteindelijk bij uitgeverij De Bezige Bij uit die wel interesse had om een Nederlandse versie uit te geven.”
Klankherhalingen
Doesborgh noemt zijn vertaling mede een eerbetoon aan de man die een belangrijke inspiratiebron voor hem was, Eddie Egan. Waarom juist deze gedichtenbundel? “Zoals gezegd vind ik het een belangrijk werk. Daarnaast zijn het heel zwarte, sombere gedichten, dat trekt me meer dan poëzie waar je vrolijk en gelukkig van wordt. Centraal staat het personage Kraai die van alles onderneemt, rare dingen meemaakt, maar bijvoorbeeld ook God en de wereld, verlies en verdriet worden op allerlei manieren belicht.” Wat waren tijdens het vertalen de lastigste obstakels? “Het zijn gedichten met een dubbele bodem, een verborgen betekenis. Verder wordt er veel gespeeld met klanken, klankherhalingen. Dan is het heel belangrijk dat je de juiste Nederlandse woorden gebruikt. Dat was een flinke kluif, het vinden van de juiste vertaling.”
Eigen roman
Een nieuwe uitdaging is er ook, in de vorm van een eigen roman. Doesborgh vindt het geen probleem iets over de verhaallijn te vertellen. “Het gaat over iemand die onderzoek doet naar het Amsterdam uit de zestiende eeuw en tijdens dat onderzoek uitkomt bij een verhaal dat uiteindelijk tot een strijd leidt.” Dat hij zelf in Amsterdam woont en tijdens zijn studie zich onder meer richtte op middeleeuwse handschriften, maakt het nog geen autobiografie, benadrukt Doesborgh. “Absoluut niet. Wat ik wel heb ontdekt over Amsterdam – maar dat geldt ongetwijfeld voor meer steden en bijvoorbeeld ook voor Venlo – is dat een stad in de loop der tijd verschillende vormen heeft die je terugblikkend over elkaar kunt leggen.”
Pauzestand
Terugblikkend op 2020 ziet hij een jaar waarin hij min of meer in de pauzestand stond. “Ik mis de kleine, gezellige dingen zoals boekpresentaties. Het is een jaar dat snel voorbij lijkt te zijn gegaan, maar waar in mijn ogen voorlopig nog geen einde komt. Ik denk dat 2020 nog tot zeker in juni zijn schaduw vooruit zal werpen. Het is, en dat zal voor veel mensen gelden, vooral ook een verwarrend jaar en ik zal blij zijn als het voorbij is.”

Bekijk ons magazine

Blader door onze artikelen in Venlovanbinnenstad

Containertuintjes fleuren Venlose binnenstad op

Containertuintjes fleuren Venlose binnenstad op

In de Venlose binnenstad worden tien zogenaamde containertuintjes geplaatst. Deze op maat gemaakte plantenbakken moeten de verrommeling bij de ondergrondse containers tegengaan. Tegelijkertijd dragen ze bij aan het vergroenen en opfleuren van de Venlose binnenstad....