“Een lijnbeeld van een meter of vier, dat lijkt me wel wat”

27 december 2019 | Leestijd: 4 minuten

Ze ontwierp dit jaar de sculptuur voor de winnaar van de Lodewijk van der Grinten Prijs. Was mede-organisator van de expositie ter ere van 10 jaar Odd Kunstroute. En  daarnaast had Anja van Rijen haar handen vol aan het creëren van allerlei andere kunstwerken.

Tekst: Jac Buchholz | Beeld: Leon Vrijdag

Waren de leerlingen van de middelbare schoolklas waar Anja van Rijen haar stage liep meer geïnteresseerd geweest, dan had ze wellicht nu nog steeds voor de klas gestaan. “Ik heb een opleiding gevolgd voor eerstegraads docent. Daar was die stage onderdeel van. Maar de desinteresse van de meeste leerlingen liet me al snel inzien dat daar mijn toekomst niet lag.”

Wazig vak
Dat ze uiteindelijk beeldend kunstenaar werd, lag in eerste instantie niet in de lijn der verwachtingen. “Ik was altijd met mijn handen bezig, met textiel bijvoorbeeld. Maar kunstenaar, dat vond ik een wazig vak. Nee, het zou docent worden, dan kon ik tenminste voor mezelf zorgen.” Dat werd het dus niet. In plaats daarvan ging Van Rijen eerst aan de slag bij een projectinrichter. “Leuk werk, hoor. De klanten waren vaak mensen met meer geld dan smaak. Die mochten wij dan begeleiden. Het heeft me in ieder geval geleerd gestructureerd te werken.”

Lijnbeeld

 

Eigen atelier
Toch was het niet helemaal wat ze wilde. “Het kan leuker, bedacht ik me op enig moment.” En dus werd het toch het kunstenaarsvak. Het was in de periode dat ze naar Venlo verhuisde. “Mijn man werkte bij Océ. We woonden destijds in Eindhoven. Het op en neer rijden, met regelmatig files, ging hem tegenstaan, dus besloten we naar Venlo te verhuizen. Waar we de mogelijkheid hadden iets zelf te bouwen.” Dat werd, glimlacht ze, een woning met atelier. “In Eindhoven had ik geen eigen ruimte, moest ik steeds aan het eind van de dag alles opruimen. Hier kreeg ik wel mijn eigen atelier.”

Klei
Via een opdracht van Keramiekcentrum De Tiendschuur leerde ze bovendien de kwaliteiten van klei als basis voor beeldhouwwerken kennen. “Ik ben begonnen als schilder, maar dat was niet goed voor mijn gezondheid – ik werd bijvoorbeeld ziek van de oplosmiddelen. Klei was een prima alternatief; het is heel divers, bood volop mogelijkheden.” Toch was ze in het begin nog wat terughoudend om een eigen oven aan te schaffen. Bracht ze werken naar collega’s met wel een oven. Tot ze op een dag van een van die collega’s de opmerking kreeg dat er vaak meer werk van haar dan van hem in diens oven stond. Lachend: “Toen heb ik er zelf maar een aangeschaft.”

Signatuur
Zo’n 25 jaar is Anja van Rijen nu beeldend kunstenaar. Ze werkt nog steeds voornamelijk met klei, maar combineert dat eventueel met andere materialen als glas, metaal of brons. Ze creëert vrije werken, maar maakt ook beelden in opdracht. Wil met haar werk een verhaal vertellen. Als ze aan de slag gaat, is het uitgangspunt altijd realistisch. De uitwerking is abstracter. “Ik zoek altijd de grens op. Hoe abstract kan het zijn, hoeveel kan ik weghalen zonder de essentie te verliezen?” Haar werk, vindt ze, is in al die tijd niet ingrijpend veranderd. Wel laat het een ontwikkeling zien. “Mijn signatuur is nadrukkelijker geworden.”

Anja van Rijen met Wout van Eeuwijk, winnaar van de LvdGP, en de sculptuur

 

Lijnenspel
Uitdagingen gaat ze niet uit de weg, zolang ze maar binnen ‘haar verhaal’ passen. Zoals de sculptuur voor de winnaar van de Lodewijk van de Grinten Prijs. “Geen klei, maar aluminium. En bovendien al deels ingevuld. Je moet met drie gestapelde kubussen aan de slag.” Zei ze meteen ja toen ze – als eerste vrouw, haar voorgangers waren allemaal mannen – werd gevraagd? Ja en nee. Ik was zeer vereerd, verrast ook. Wist dat ik wel op een eigen manier invulling aan het beeld kon geven. Maar ik moest even uitzoeken of alles ook technisch mogelijk was. Ik ben bij wat bedrijven die aluminium – want daarvan is de sculptuur gemaakt – verwerken geweest en wat ik in gedachte had bleek geen probleem.” In het beeld komt onder meer een lijnenspel terug, een van haar thema’s – een deel van haar oeuvre bestaat uit lijnbeelden. Verder besloot ze openingen in het werk te maken, om zo lichtinval te creëren. “Dat had tot nu toe niemand gedaan.”

10 jaar Odd Kunstroute
Een andere uitdaging dit jaar was het organiseren van de expositie ‘Odd gaat vreemd’, vanwege 10 jaar Odd Kunstroute, in het voormalig Van Bommel Van Dam-gebouw (zie artikel). “Vanwege dat jubileum wilden we dit jaar iets bijzonders doen. Dat werd de expositie, met ruim 30 Venlose kunstenaars. Dat hebben we in een paar maanden tijd georganiseerd, een hele opgave. Zeker omdat het gewone werk doorgaat. Ik heb het eens op een rij gezet en dan blijkt dat je in zo’n jaar toch heel wat hebt gecreëerd.”

Toekomst
Staan er al nieuwe uitdagingen voor het komend jaar op de planning? “De gebruikelijke opdrachten en exposities dienen zich meestal op enig moment aan. Voor de Lodewijk van de Grinten Prijs werd ik in september benaderd, best kort dag. En dat gold ook voor de jubileumexpositie, die we in een paar maanden tijd hebben georganiseerd.” En als ze zichzelf een uitdaging mag opleggen, wat zou ze dan in de toekomst willen maken? “Een lijnbeeld van een meter of vier, dat lijkt me wel wat. Voor in een tuin, of op een dak.” Of op het museumplein in Venlo, voor het nieuwe Van Bommel van Dam? “Dat ga ik niet uit mezelf zeggen, maar het zou natuurlijk wel mooi zijn.”

De Odd-expositie vindt nog plaats op 27, 28 en 29 december 2019 van 12.00 tot 17.00 uur in het voormalig gebouw van museum Van Bommel van Dam aan de Deken van Oppensingel.

Bekijk ons magazine

Blader door onze artikelen in Venlovanbinnenstad

‘Op de pens’

‘Op de pens’

Column: Jac Buchholz / Beeld: Peter Janssen Wandelend door de Venlose binnenstad kom ik tot mijn verbazing nog met enige regelmaat grote groepen zogenaamde Duitsers tegen. Twaalf, veertien man bij elkaar, vermoedelijk allemaal voorzien van een roze bril of oogkleppen....