Limburgs Filmfestival vertoont documentaire over ‘schravelaer’ Bernard Martens

10 januari 2020 | Leestijd: 5 minuten

Dit weekend vindt in Venlo de vierde editie van het Limburgs Filmfestival plaats. Verspreid over vijf locaties in de Venlose binnenstad zijn in totaal vijftig films van Limburgse makers te zien. Een daarvan is de documentaire over Bernard Martens. Een werk over zijn leven als……. Ja als wat? “Ik ben kunstenmaker. Zanger. Fantast. Verhalenverteller. Poppenmaker. Schravelaer is misschien wel een goede omschrijving,” zo laat Martens zelf weten. “Ik doe en maak wat in mij opkomt.”

Tekst: Rob Buchholz | Beeld: Peter Janssen

De in Belfeld geboren, maar al jaren in Venlo woonachtige Martens volgt zijn hart. Hij haalt alle inspiratie uit zichzelf. Al sinds zijn jaren op de Kleuterschool gaf hij zijn eigen fantasie weer in tekeningen. “Later ben ik gaan boetseren en poppen maken. Nee, ik heb geen specifiek voorbeeld of bron van inspiratie. Natuurlijk heb ik op jonge leeftijd ‘In de ban van de Ring’ gelezen, maar ik geef mijn werk toch vooral vorm zonder na te denken. Het ontstaat uit mijzelf.”

Rien Poortvliet
Talent heeft hij zeker, maar volgens eigen zeggen is het vooral zijn eigen bescheidenheid die hem dwars zat om met zijn werk geld te verdienen. “Na militaire dienst wist ik niet goed wat ik met mijn talent aanmoest. Ik heb onder andere jaren in de Tiendschuur met keramiek gewerkt. Thuis maakte ik mijn eigen poppen. Fantasy en sprookjesachtig. Ja, er ontstonden wel eens redelijk serieuze zakelijke contacten om bijvoorbeeld een sprookjesboek met de door mij gecreëerde figuren te maken. Voor een uitgever heb ik wel eens een dummyboekje ontwikkeld, maar uiteindelijk werden ze toch onzeker over het eventuele succes. Ze wilden een soort nieuwe Rien Poortvliet die potentiële bestsellers in de markt kon zetten. Dat is ook niet mijn ding. Wie een standaardkabouter met rood puntmutsje wil, is bij mij inderdaad verkeerd. Ik ontwikkel mijn eigen kabouters.”

Vreselijke Venlose Vampier
De inspiratie voor het maken van poppen droogde op. Martens wilde meer. De aanschaf van een computer en camera begin deze eeuw bezorgden hem nieuwe uitdagingen. “Ik werk graag alleen. Dankzij die computer en die camera kon ik mij zelf ontwikkelen. Met de poppen die ik gemaakt had en alle accessoires kon ik clips gaan maken. Sprookjesachtig. Hier in eigen huis of in het bos.” Tevens begon Martens direct zichzelf te filmen. Daarbij speelde hij verschillende rollen als Nosferatu, Frankenstein, de Weerwolf, dr. Jekyl en de Klokkenluider. “Zo trok ik ooit met Halloween door de straten van Venlo als Maberatu, de vreselijke Venlose vampier. Later heeft filmmaker Louk Voncken mij als Dr. Maberi in het toen nog niet gerestaureerde Nedinscogebouw gefilmd; een ander alter-ego van mij. Voncken woonde toen in dat complex. De bijbehorende muziek was een door mijzelf geschreven Duitse Horrorschlager die door Nikolaj Marks op muziek was gezet. Toen ik die beelden in zwart-wit ging en daar een typische jaren 20/30 muziek bijplaatste, leek het net echt en zag ik wat er allemaal met een camera, computer en de juiste software mogelijk was. Ja, die muziek was door mijzelf op een synthesizer gecomponeerd. Die melodieën ontstaan in mijn hoofd. Eigenlijk net zoals de verhalen en poppen.”

Absurdistische muziek
Om zijn muzikale creaties beter uit te voeren volgde Martens onder andere zang- en gitaarles. “Samen met Geert van Beek, Ron Spee en Tim van den Hombergh maakte ik twee jaar lang muziek. Nee, niet om op te treden. Puur voor onszelf. Dat idee ontstond nadat ik een korte documentaire had gemaakt over de Keet die met Vastelaovend bij Take 5 stond. Daar kon iedereen muziek maken. Later ben ik samen met Ton Janssen twee jaar lang twee keer per week mijn eigen liedjes gaan spelen in het Zelfregiecentrum.” Op dit moment is Martens in twee muzikale projecten actief. De eerste is Vox Maberia. “Deze band bestaat uit vier personen en Frank Kranen is de muzikale leider. De andere band bestaat vooralsnog uit alleen uit Ton Clout en mijzelf, maar heeft nog geen naam.” De stijl van Vox Maberia is volgens de 59-jarige Martens lastig te omschrijven. Ook hier haalt hij de inspiratie uit zichzelf. “Tango, Rock, Fantasy, Sixties. We willen op komische en muzikale wijze verhalen vertellen. Een liedje gaat over Groenbaard en zijn zeven vrouwen. Een ander over een vampier die niet serieus wordt genomen. In The Psychopath Blues vertel ik over een onbeantwoorde liefde. In Little Dead Riding Hood komt het verhaal Roodkapje en de wolf die verliefd worden aan bod. Echter, per ongeluk sterft Roodkapje en de wolf vindt dat toch wel vervelend. Dan is er nog een liedje met de naam Jack the Stripper. Dat is een man die mensen vermoord met een onderbroek. Misschien is het allemaal wat absurdistisch, maar dat is mijn stijl.”

Kluizenaar
Bescheiden. Introvert. Zachtaardig. Het zijn eigenschappen die treffend zijn voor de kunstzinnige Martens. Dankzij het maken van eigen video’s en muziek kwam hij echter meer uit zijn schulp gekropen. “Ik heb jarenlang als een soort kluizenaar geleefd. Puur uit zelfbescherming. Dat is niet bepaald de beste levensstijl om je eigen werk te promoten. Of ik erkenning krijg voor mijn werk? Niet veel. Ik merk het eigenlijk weinig. Haha. Ik zou het wel graag willen. Ik heb zoveel gemaakt. Dat wil ik graag aan de wereld laten zien. Mensen krijgen vaak pas waardering voor je werk als je bekend bent. Maar hoe word je bekend? Ik zit niet in een bepaalde scene. Ben geen netwerker. In de afgelopen jaren heb ik een klein kringetje van vrienden en bekenden om mij heen verzameld die ik vertrouw en die waardering voor mijn werk hebben.”

Maberi, Myself & Me
Afgelopen zomer bracht een vriendin hem op het idee om een documentaire over zijn leven te maken. “Je hebt zoveel materiaal over alles wat je gedaan hebt. Laat dat aan de mensen zien,” zo klonk het advies. In de loop der jaren was Martens te zien in programma’s als Man bijt Hond, Vals Plat en De Waegwiezer van Omroep Venlo. Martens besloot om zelf al die beelden zelf te bewerken en zo ontstond de documentaire Maberi, Myself & Me die aanstaande zondag in De Nieuwe Scène eenmalig te zien is.

“Door er volledig zelfstandig aan te werken vielen alle puzzelstukjes in elkaar. Ik kan mensen precies dat beeld over mijzelf geven. Nee, er zit geen voice-over in. Ik geef uitleg middels ondertitels. Ik hoop dat de sfeer die ik met mijn poppen, clips en liedjes probeer neer te zetten goed bij de mensen overkomt. De film wordt om 12:45 vertoond. Misschien was een tijdstip in de avond passender geweest. Haha, maar ik ben blij dat deze documentaire nu te zien is.”

Bekijk ons magazine

Blader door onze artikelen in Venlovanbinnenstad