Nieuwe expositie van Bommel van Dam: op dinner date met een kunstwerk

16 juni 2022

Gezond en gelukkig leven, dat thema staat centraal in de nieuwe expositie ‘Re-think Re-act’ die vanaf 18 juni te zien is bij Museum van Bommel van Dam. Zes kunstenaars gingen met dat thema aan de slag met heel uiteenlopende resultaten als gevolg. Zoals een droomkeuken waarbij het keukenblad is vervangen door een matras.

Tekst: Jac Buchholz | Beeld: VenloVanbinnen

Tijdens de introductie door tentoonstellingssamensteller Hans Lenders en directeur Paulo Martina is een van die resultaten te proeven: een stukje rabarber-venkelvlaai zoals komende tijd ook verkrijgbaar in museumrestaurant De Posterij. Voortgekomen uit een samenwerking tussen één van de kunstenaars, Irene Fortuyn, en plaatselijk banketbakker Jos Lamers en Bakkerij Fleuren. Daarover later meer. Lenders en Martina vertellen eerst over de totstandkoming van de tentoonstelling. Die een lange aanlooptijd kende. “Er is al in 2019 mee begonnen. Corona zorgde echter voor vertraging.”

Gezondste Regio
Het is, zo legt Martina uit, een tentoonstelling die buiten de museummuren begon, in samenwerking met enkele partners, en nu ter afronding binnen die museummuren is gebracht. “Dat doen we wel vaker, al weten veel bezoekers dat niet. We zijn in het kader van ‘De Gezondste Regio’ in gesprek gegaan met enkele van onze partners: de Brightlands Campus, VieCuri, HAS en Universiteit Maastricht. Dat leidde tot een opdrachtformulering voor de zes kunstenaars. Die zijn met bewoners, scholen, agro-ondernemers en allerlei organisaties aan de slag gegaan om met kunst en design een beweging in gang te zetten om tot een gezondere en gelukkigere regio te komen.”

Seizoensvlaaien
Dat gebeurde in eerste instantie, zoals Martina aangaf, buiten de museummuren. De huidige expositie is de afsluiting van het project, maakt Hans Lenders duidelijk in de zaal waar de uiteenlopende kunst en design is te zien. Hij vertelt over hoe kunstenaar Irene Fortuyn de lokale voedselproductie en voedselketens onder de loep nam met als vraag hoe lokaal ons eten eigenlijk nog is. “Daar is onder meer de vlaai die jullie zojuist hebben geproefd uit voortgekomen. Fortuyn heeft enkele seizoensvlaaien van lokale ingrediënten ontwikkeld en die zijn in ons restaurant verkrijgbaar.”

De Droomkeuken

Oesterzwammen
Dan loopt hij naar ‘De Droomkeuken’. Normaal gaan mensen bij die term denken aan greeploze kastjes, een heetwaterkraan en een stoomoven, dat alles in een fraai design. “In dit geval is ‘De Droomkeuken’ iets heel anders”, glimlacht Lenders. “Het keukenblad is vervangen door een matras waarop mensen kunnen gaan liggen. Dat is voorafgaand aan het project al heel wat keren in gebeurd. Ze gingen dan met de kunstenaars, Sjaak Langenberg en Rosé de Beer, op een heel relaxte manier in gesprek over de onderliggende behoeften van hun eetgedrag.” Een ander project is afkomstig van Tjeerd Veenhoven. Die ontdekte in een tuin in de Blerickse wijk Vastenaovendkamp een kas met oesterzwammen. Dus is er in van Bommel van Dam nu eveneens een ruimte waar oesterzwammen groeien en laat de kunstenaar zien wat je er zoal mee kunt doen, van gezonde hamburgers tot duurzame kleding.”

Driegangenmenu
Verdeeld door de expositiezaal staan ook drie restauranttafels met één stoel en menukaarten. Lenders geeft uitleg. “Het draait hierbij om mensen die alleen eten. Of omdat ze alleen wonen, of omdat iedereen uit een gezin op een ander tijdstip eet. Dat gaat meestal snel, snel. We hebben een aantal gastcuratoren gevraagd om uit onze collectie de 15 meest positieve – dus waar ze een goed gevoel van krijgen – kunstwerken uit te kiezen. Die hangen tegenover de stoel. Mensen die zich hiervoor aanmelden krijgen roulerend een driegangenmenu voorgeschoteld; iedere gang zitten ze dan tegenover andere kunstwerken.” Die eenzaamheid sluit aan bij het project van Tanja Nabben, zegt hij, die geruime tijd drie mensen volgde die solitair leven. “Hun leef- en denkwereld heeft ze naar een multimediale installatie vertaald.”

Koddig servies
Kunstenaar Robbert van der Horst ging aan de slag met kleur (foto boven). De bezoeker kan bij zijn werk een maaltijd samenstellen en daar een foto van maken. Speciale software vertaalt die foto naar een kleurenpallet dat het voedsel op het bord verbeeldt. De kunstenaar werkte in het voortraject op deze manier al met basisschoolkinderen en maakte van de foto’s die toen werden gemaakt tafelkleden. Die zijn eveneens tijdens de expositie te zien. Dan is er ook nog een grote tafel vol met servies. Servies dat volgens de bedenker Pavèl van Houten uitdaagt tot spel en gesprek en dat koddige namen heeft zoals ‘aflikborden’, ‘grabbelbakjes’, ‘voellepels’ en ‘fonteinkommen’. Of dat servies ook te koop is? Lenders: “We denken er momenteel over na enkele serviesstukken in de museumwinkel te verkopen. Maar zo zijn we nog met diverse andere zaken bezig, zoals een summer school met allerlei activiteiten. Dit is ook vanwege het sterke interactieve karakter een expositie die je meer dan één keer kunt bezoeken. Want dan zijn wellicht ook weer andere verrassende dingen te zien.”

Bekijk ons magazine

Blader door onze artikelen in Venlovanbinnenstad