Pianist Willem Suilen kan zich geen leven zonder muziek voorstellen

17 november 2021

Echt piano spelen leerde Venlonaar Willem Suilen (26) pas vanaf zijn veertiende. Daarna ging het echter in sneltreinvaart. Hij studeerde aan de conservatoria van Maastricht, Brussel en Rome, studeerde in 2019 af, nam een album op en mocht begin 2020 de prestigieuze Toots Thielemans Award in ontvangst nemen. Suilen was klaar om de wereld te bestormen. En toen kwam corona. Daarover en meer vertelt hij in deze editie van KunstVanbinnen.

Tekst: Jac Buchholz | Beeld: Wouter Roosenboom Fotografie

Ja, erkent Willem Suilen tijdens het gesprek, het zijn frustrerende tijden. Hij kan zijn muzikale ei niet echt kwijt. Ja, zo af en toe is er een optreden en hij heeft inmiddels genoeg nieuwe nummers geschreven om een tweede album mee te vullen. Maar hij wil zo veel meer, wil op pad, optreden, interactie met andere muzikanten. “Ik ben maar met een hbo-studie ict begonnen. Als we ooit nog eens zo’n periode krijgen, hoef ik me minder zorgen te maken over de vraag of ik dan de huur kan betalen.”

Viool
Maar uiteindelijk staat de muziek centraal, zegt hij, altijd al. “Mijn ouders zijn beiden ook musicus; bij ons thuis stond altijd muziek aan. Veelal klassiek, maar bijvoorbeeld ook jazz.” Eveneens de zender Mezzo, die veel klassieke concerten uitzendt, stond regelmatig aan in huize Suilen. En op een dag ziet een jonge Willem daarop een vioolconcert, uitgevoerd door Janine Jansen. Dat wil hij ook wel, denkt Suilen op dat moment. “Ik was zeven en vond het heel indrukwekkend. Dus vroeg ik om een viool en binnen de kortste keren zat ik op de muziekschool.” Jarenlang deed hij dat met plezier. “Maar op een gegeven moment, rond mijn veertiende, begon me dat minder aan te spreken.”

Aanleg
Dus werd met vioolles gestopt. Maar bloed kruipt waar het niet gaan kan en Suilen besloot eens achter de piano te gaan zitten. “Ik wilde muziek maken, dat is iets dat in me zit. Dus ging ik melodietjes naspelen, dingen proberen. Dat ging vrij gemakkelijk.” Dat daarmee de basis was gelegd voor een muzikale carrière, was hem op dat moment nog niet duidelijk. Suilen besloot echter les te gaan nemen en kwam terecht bij Geronimo Snijtsheuvel. “Binnen een jaar wist ik: ik wil naar het conservatorium. Ja, dat klinkt wellicht wat vreemd, na pas een jaar pianoles en dat op mijn vijftiende. Veel conservatoriummuzikanten beginnen veel jonger. Maar ik kreeg alles vrij vlug onder de knie en mijn leraar merkte ook wel dat ik dingen gemakkelijk oppikte, dat ik aanleg had.”

Jazz
Dus werd in samenspraak met zijn ouders en Geronimo een plan opgesteld om Suilen zo goed mogelijk klaar te stomen voor de stap naar het conservatorium. “Dat was geen gemakkelijk traject. Het betekende een aantal jaren keihard werken. Maar dat had ik er graag voor over.” Dat hij zich uiteindelijk op de jazz zou gaan richten was op dat moment nog niet helemaal duidelijk. Dat is iets dat langzaam groeide in die periode, zegt hij. “Naast veel oefenen speelde ik ook in bandjes. Deed van alles wat. Een van de artiesten die me op dat moment aansprak was Jamie Cullum. Zijn muziek heeft jazzinvloeden. Geronimo merkte dat ik dat leuk vond en gaf me steeds alle ruimte om te leren improviseren. Daarnaast ben ik ook altijd klassiek blijven spelen. Het fijne van jazz vind ik echter dat je daarin meer ruimte voor je eigen interpretatie hebt; bij klassiek moet je je toch heel sterk schikken naar de wijze waarop de componist een stuk heeft geschreven. Ik ben dus meer en meer jazz gaan luisteren, jazz standards gaan spelen en gaan improviseren. Dat nam ik dan op en luisterde het terug om te oordelen wat wel en wat niet goed was.”

Rome
Suilen volgde twee jaar het conservatorium in Maastricht, waarna hij overstapte naar Brussel. “Een grotere stad met meer mogelijkheden. Bovendien, in Maastricht had ik een hele goede docent, maar in Brussel kreeg ik les van iemand wiens muziek me in die periode heel erg aansprak, vooral zijn manier van componeren.” Na twee jaar kreeg hij de mogelijkheid om binnen een uitwisselingsprogramma een jaar naar het conservatorium in Rome te gaan. Een kans die Suilen met beide handen greep. “Ik vond het prettig om uit weer een andere invalshoek les te krijgen, om opnieuw andere input te ontvangen. Ik ben overigens super eigenwijs, neem niet zo snel iets aan, maar sta wel voor veel open. Het mooie is dat ik op elk conservatorium weer andere dingen heb geleerd. Zeker van mijn Italiaanse docente. Die had zelf aan het Berklee College of Music gestudeerd, ’s werelds bekendste muziekopleiding op gebied van jazzmuziek.”

Afwachten
Na Rome keerde Suilen terug naar Brussel om af te studeren. Dat was in de zomer van 2019. Hij nam vervolgens met zijn trio een album met eigen stukken op en werd in januari 2020 voor zijn werk beloond met de Toots Thielemans Award. Daar zat een optreden aan vast in Bozar, het Paleis van de Schone kunsten in Brussel. Suilen lacht: “Dat was eind 25 januari en is gelukkig nog doorgegaan. Ruim een maand later kwam alles stil te liggen. Dus ik kan al bijna twee jaar niet doen wat ik wil doen. Gelukkig komen er wel af en toe optredens of andere dingen voorbij. Zoals de theatervoorstelling ‘Adem’, waarvan ik het afgelopen jaar met heel veel plezier muzikaal leider heb mogen zijn. Ik heb de muziek gecomponeerd en speelde die tijdens de uitvoeringen. Verder ben ik coach bij Scratchjazz.” Wat hij nu ook vooral doet is in vorm blijven. “Normaal treed je veel op en gaat dat bijna vanzelf, nu moet ik zelf aan de slag. En ja, dat afwachten is bijzonder vervelend.”

Inspiratiebronnen
Gevraagd naar zijn grootste inspiratiebronnen valt als eerste de naam van pianist Brad Mehldau. Een explosieve, vernieuwende muzikant, noemt Suilen hem. “Hij doet dingen anders, bijvoorbeeld een heel andere draai geven aan popnummers.” Keith Jarret is voor Suilen eveneens een voorbeeld. “Die man is nagenoeg perfect, zowel in de jazz als op klassiek gebied. Hij speelt op het hoogste niveau en heeft een instrumentcontrole waar niet veel anderen aan kunnen tippen.” Als derde naam valt die van de eerder dit jaar overleden pianist Chick Corea. “Ik vind de manier waarop hij Latijns-Amerikaanse invloeden in zijn muziek verwerkt bijzonder goed. Hij doet dat op zijn eigen manier. Hij is zowel een uitstekende componist als improvisator.”

Schoonheid
Maar, zegt Suilen, hij luistert niet alleen naar jazz, zijn interesse is heel breed. “Ik maak echter geen playlists maar beluister albums. Een goed album heeft een bepaalde opbouw en samenhang, dat moet je respecteren.” Behalve muziek kan ook een omgeving hem inspireren, merkt Suilen vervolgens op en wat dat betreft heeft Italië veel indruk op hem gemaakt. “Ik heb daar heel veel geleerd. De mensen daar hebben een heel andere houding ten opzichte van cultuur; waardering voor schoonheid zit er daar als het ware ingebakken.”

Veel spelen
Muziek is daarnaast natuurlijk emotie. Roept herinneringen op, gevoelens. Het hoe of wat vindt Suilen echter moeilijk te beschrijven. “Muziek kan gerust stellen. Soms luister ik een bepaald album dagen achter elkaar omdat het goed voelt. Een leven zonder muziek kan ik me dan ook niet voorstellen.” Op de slotvraag welke grote toekomstdromen hij eventueel heeft, laat hij het antwoord open. Lachend: “Daar ben ik gezien de situatie nu niet zo mee bezig. Wat ik momenteel wil is terug het podium op, vooral veel spelen. Daar kijk ik naar uit. Daarna zien we wel verder.”

Bekijk ons magazine

Blader door onze artikelen in Venlovanbinnenstad

Hol-ogig egoïsme

Hol-ogig egoïsme

Column: Jac Buchholz | Beeld: Peter Janssen Het is op momenten chaos troef op de belangrijkste tweewielerverkeersader door de Venlose binnenstad. Die loopt van de Martinusstraat via de Grote Kerkstraat, Begijnengang en Nieuwstraat naar de Koninginnesingel. Fietsers...

Venlose binnenstadwinkeliers zeggen nee tegen winkelen met 2G

Venlose binnenstadwinkeliers zeggen nee tegen winkelen met 2G

De Venlose burgemeester Antoin Scholten liet in een interview met De Limburger weten dat hij vreest voor een invasie aan ongevaccineerde Duitsers die in Venlo willen winkelen. Hij pleit daarom voor invoering van 2G. Voorzitter Erik Manders van winkeliersvereniging...