Venlose kunstenaar op weg naar een record: De voortdurende zoektocht van Sef Berkers

16 maart 2022

Al zijn hele carrière is kunstenaar Sef Berkers bezig met een zoektocht: naar vernieuwing en soms ook verandering. In die zoektocht keerde hij voor zijn laatste project even terug naar het begin. Nu is het tijd voor wat nieuws – “ik ga het uitgaansleven schilderen” – en voor zijn honderdduizendste werk, vertelt hij onder meer in KunstVanbinnen.

Tekst: Jac Buchholz | Beeld: VenloVanbinnen, archief Sef Berkers

Op de meest recente schets die hij maakte (ten tijde van dit interview, red.) staat het nummer 96.352. Zodoende weet Sef Berkers dat de 100.000 nadert. Hij nummert al zijn werken al sinds hij zijn carrière begon, bijna 30 jaar geleden. “Ik heb toen een numeroteur gekocht bij Koops. Daarmee zet ik op ieder werk een nummer. Veel, heel veel schetsen, wat dagboekfragmenten en daarnaast de verder uitgewerkte schilderijen.” Wat die schetsen betreft heeft hij in de loop der jaren flink progressie gemaakt, vindt Berkers. “Ik heb minder lijnen nodig en er zit toch meer dynamiek, meer karakter in. Dat laatste lukt me nog niet altijd met de uitgewerkte schilderijen. Daar zit wel iets tussen waar ik niet helemaal tevreden over ben.”

Schande
Het tekenen en schilderen, het creatief bezig zijn, blikt hij terug, zat bij zijn familie in de genen. De jonge Sef was er voortdurend mee bezig en dat hij op zijn negentiende naar de Kunstacademie zou gaan was dan ook vanzelfsprekend. Het werd Breda, maar twee jaar later stapte hij samen een vriend over naar Den Bosch. “Daar werd schande van gesproken; zoiets deed je niet, je eigen nest bevuilen door te vertrekken. Waarom we het deden? In Den Bosch was als reactie op de conceptuele kunst een tegenbeweging ontstaan. Dat sprak ons wel aan. Uiteindelijk viel het allemaal tegen.”

Goede gastdocenten
Hij besloot met de opleiding te stoppen: “het was me te beklemmend”. Berkers vertrok naar Amsterdam. Hij lacht: “Ik wilde weg van alles om de grote, beroemde kunstenaar te worden.” Maar na een tijd, Berkers was 25, begon Venlo weer te trekken. “Ik kende daar veel meer mensen, kon in de Havenstraat een atelier krijgen.” Hij besloot ook weer een opleiding te gaan volgen. Eerst de avondschool in Maastricht. “Daar was ik na drie maanden alweer weg. Veel te conservatief.” Daarna koos hij voor een postacademische opleiding in Arnhem. “Het beste jaar uit mijn opleidingstijd. Ze hadden er veel goede gastdocenten rondlopen.”

Basis
De onrust bleef echter en Berkers besloot naar Griekenland te gaan. “Ik was op zoek naar wat ik eigenlijk wilde met het schilderen, welke richting ik uit wilde.” Hij kwam terecht bij vrienden in Athene. Daar zat hij vaak op een pleintje waar ook de plaatselijke jeugd rondhing. “Die ben ik toen gaan tekenen, gaan schetsen. Daar ontstond de basis voor mijn eerste project waarvoor ik weer terugkeerde naar Venlo. Waar ik dagelijks naar het station ging om schetsen van treinreizigers te maken, voor het project ‘Je suis à la gare’. Tussen de 50 en 100 maakte ik er per dag. Allemaal werden ze genummerd met de numeroteur die ik had gekocht.” Zijn werkwijze omschrijft Berkers als ‘écriture automatique’.

Bierviltje van Brood
Ook in die periode bleef Berkers zoekende, vroeg hij zich af wat hij met zijn schetsen aan moest. Drie jaar lang was hij actief bij het Venlose station. Naast schetsen begon hij ook foto’s te maken van de reizigers die hij er aantrof. Zo’n 38.000 werken maakte hij er. Nadat hij het reizigers-project had afgerond, onder meer met exposities in België, besloot Berkers naar India te vertrekken met het idee daar nieuwe inspiratie op te doen. Hij reisde er acht maanden rond. “Ik heb de indrukken die ik daar opdeed verwerkt in een aantal schilderijen waarmee ik de Euregio Kunstprijs 2001 heb gewonnen. Daarna besloot ik de figuren los te laten. Ik wilde vrijer kunnen schilderen.” Hij stapte over naar een andere thema, abstracte landschappen. Bij het schilderen liet hij zich vanaf dat moment inspireren door muziek. “Wanneer ik aan het werk ging zette ik muziek op. Kon van alles zijn. Sting, Lennon, Herman Brood. Weet je, ik heb met Brood nog eens een biertje gedronken. Hebben we voor elkaar op een bierviltje een tekening gemaakt. Dat ben ik helaas kwijt geraakt.” Berkers besloot weer de methode van de ‘écriture automatique’ toe te passen. “Ik schilderde puur vanuit de beweging.”

Atelier Sef Berkers

New York
Het op muziek schilderen werkte lange tijd bevrijdend voor hem. “Ik kon alles loslaten en de muziek die ik hoorde vertalen naar beelden. Je kunt in die schilderijen de muziek die ik luisterde herkennen.” Op een gegeven moment kwam er echter toch weer de behoefte om figuren te schetsen en schilderen. Dat was rond 2018. Het leidde tot het project ‘Starring’ waarbij Berkers filmscenes als inspiratiebron nam. Een project dat hem naar New York bracht. “Daar zat een galerie die mijn werk via de social media had ontdekt. Ik heb vervolgens een pop-up winkel geopend om schilderijen te verkopen om de reis naar New York te bekostigen. Daar heb ik begin maart 2020 een week in een galerie in Manhattan geëxposeerd. Toen kwam corona en de lockdown en werd de expositie abrupt afgebroken. Ik moest snel het land uit.”

Opnieuw reizigers
Terug in Venlo werd het Venloos station, net als bijna 30 jaar geleden, de plaats waar hij een volgend project, genaamd ‘Passers by’, begon. Opnieuw werden de reizigers daar een inspiratiebron. En zoals altijd werd en wordt elk werk voorzien van een nummer van de numeroteur. Inmiddels is er opnieuw een uitnodiging van een New Yorkse galerie. “Die zit in Chelsea, het galerieëndistrict van New York. Daar kan ik het abrupte einde van de vorige New York-expositie een vervolg geven.” Ook deze keer moet de trip naar ‘The Big Apple’ worden bekostigd. Daartoe wil Berkers in mei weer een pop-up winkel openen in de Venlose binnenstad. “Daar kunnen de mensen dan tegen heel schappelijke prijzen iets van mijn werk kopen. Op die manier hoop ik voldoende te kunnen verdienen om de reis mogelijk te maken. Momenteel exposeer ik overigens ook in de galerie van Pot Interieur in het Zeeuwse Axel, dat onderdeel is van de Berden Groep.”

Mijlpaal
Het is iets waar hij naar uitkijkt, zich opnieuw kunnen laten zien  in zo’n wereldstad. Maar hij kijkt ook al verder vooruit. Lachend: “Ja, inderdaad, naar mijn honderdduizendste werk. Dat maak ik volgend jaar ergens in december, zo heb ik uitgerekend, in 2023 wanneer ik tevens dertig jaar in het vak zit. Wellicht ben ik dan de eerste kunstenaar ter wereld met 100.000 werken. Wat ik met dat gegeven ga doen? Geen idee.” Berkers kijkt even nadenkend voor zich uit. “Tja, 100.000, dat zorgt voor een dubbel gevoel. Aan de ene kant is het gewoon een van de vele werken, aan de andere kant is het een mijlpaal. Daar moet ik nog maar eens goed over nadenken.” En verder, al ideeën voor een nieuw project? Hij glimlacht en knikt. “Ik ga het nachtleven volgen. Ja, weer figuren schilderen en schetsen. Ik denk dat cafés ook heel inspirerend kunnen zijn. Natuurlijk blijf ik daarbij zoeken naar verbetering en vernieuwing. Die zoektocht is er altijd geweest en dat zal ook wel zo blijven.”

De numeroteur

Bekijk ons magazine

Blader door onze artikelen in Venlovanbinnenstad