VenloVanvruuger: Elf van Elf sprik vanzelf

28 oktober 2021

De fameuze datum van 11 november komt snel naderbij. Om elf minuten over elf die dag davert voor het Venlose stadhuis het saluutkanon en wensen we elkaar vastelaovend same! We kijken naar dat moment uit, te meer omdat we veel vastelaovesactiviteiten hebben moeten missen in de voorbije coronaperiode. 

Tekst: Sef Derkx | Beeld: Leon Vrijdag en collectie Sef Derkx

Nu ik dit zo schrijf, dertien dagen voor de Elfde van de Elfde, bekruipen mij twijfels. Gaat het Inschète wel door? De volgende week is de coronapersconferentie van het kabinet. Worden dan beperkingen aangekondigd en gaat er een streep door het feest voor het stadhuis? Hoe het ook zij, momenteel bereid ik een lezing en filmvoorstelling voor met als alleszeggende titel: Elf van Elf, sprik vanzelf. Zegt de titel je niets? Het gaat dus over de vastelaovend. In het Gemeentearchief Venlo ligt een schat aan prachtige bronnen over Jocus in de negentiende eeuw. Dit, aangevuld met inspirerend filmmateriaal in zwart-wit en zelfs een beetje in kleur, zal ieder vastelaoveshart sneller doen kloppen. Geïnteresseerd? Op dinsdag 9 november zijn er twee voorstellingen om 15.11 uur en 19.11 in CityCinema. Ga voor inlichtingen naar de website (https://www.citycinema.nl/).

Sinds de late jaren vijftig van de vorige eeuw brengt de televisie het nieuws in de huiskamer. In het televisieloze tijdperk werd je geïnformeerd door het wekelijks bioscoopjournaal van Polygoon. Iedere bioscoopbezoeker, die nog herinneringen heeft aan de City of Scala in de jaren vijftig en zestig, herkent onmiddellijk de karakteristieke commentaarstem van Philip Bloemendaal.

Polygoon deed al voor de Tweede Wereldoorlog verslag van vastelaovesactiviteiten. In Tegelen draaide de camera in 1928 tijdens de optocht. Het zijn de oudste filmbeelden, ere wie ere toekomt. In Venlo was Polygoon twee jaar later bij de optocht. Die werd overigens georganiseerd onder auspiciën van de V.V.V. Ook van de optochten van na de heroprichting van Jocus, die officieus plaatsvond op 11 november 1935, laten we filmmateriaal zien.

Aevel… waar ik geëmotioneerd door ben geraakt, zijn de reportages vanaf 1947 tot halverwege de jaren vijftig. Het plezier in de puinstad en later wederopbouwstad Venlo spat ervan af. Ik heb geen psychologie gestudeerd, maar ik ben ervan overtuigd dat de vastelaovend balsem was op de oorlogswonden. Het collectieve oorlogstrauma werd verzacht door het vastelaovend same! Met name de beelden van de Boerebroèlof zijn hartverscheurend mooi. Zie ze lopen bij het oude viaduct, arm in arm. Ze komen in lange rijen vanaf de veiling in Venlo-zuid en ze zijn op weg naar het stadhuis voor de huwelijksverbintenis in de onecht. Zie ze dansen op de Markt, alleen of in een kring. De beelden in zwart-wit zijn ontroerend. Dit is de generatie die leed onder bombardementen en ander oorlogsgeweld. Nu vieren ze samen feest vanuit hun tenen, vanuit hun diepste zelf.

Ik hoop van harte, dat we volgend jaar opnieuw in die prachtige traditie mogen staan en elkaar kunnen toeroepen: vastelaovend same!

Bekijk ons magazine

Blader door onze artikelen in Venlovanbinnenstad