Kim Verkooijen: ‘Ik vrees dat het laatste stukje eigen identiteit van mijn moeder verdwenen is’

25 mei 2020 | Leestijd: 4 minuten

Het is een van de meest schrijnende gevolgen van de coronacrisis: het niet meer mogen bezoeken van je vader, moeder of partner. Of erger: geen fatsoenlijk afscheid kunnen nemen van een dierbare overledene. Door de overheidsmaatregelen gingen de deuren van de verpleeghuizen op slot. Maar vanaf deze week komt er licht aan het einde van de tunnel. De eerste bezoekers mogen, onder strenge voorwaarden, weer naar binnen. Twee keer per week. Een uurtje. Een persoon per bewoner.

Tekst: Rob Buchholz | Beeld: familie Verkooijen

“Ik heb geen idee wat we zullen aantreffen,” zo laat Kim Verkooijen weten. Haar moeder verblijft sinds drie jaar in de Beerendonck. “Mam ging voor de coronacrisis al achteruit, dus hoe is de situatie als ik haar weer zie? Misschien herkent ze ons nog wel, maar is het gevoel en de emotie anders. Dan ontstaat een nieuwe situatie waarin ik niet geleidelijk ben meegegroeid, maar die mij nu plotseling overkomt.” Voor de duidelijkheid: aanstaande woensdag zal haar vader, Frans Verkooijen, zijn vrouw weer voor het eerst onder meer normale omstandigheden bezoeken. Geen plexiglas, wel nog anderhalve meter afstand. Kim verwacht zelf over een paar weken weer bij de Beerendonck naar binnen te mogen. Als de maatregelen dan hopelijk, voor haar en vele anderen, weer verder versoepeld zijn.

Hoogwerker
Sinds de dag dat half maart de verpleeghuizen op slot gingen, zag Kim haar moeder nog twee keer. Dankzij een hoogwerker. Een keer georganiseerd door het personeel van de Beerendonck. Een tweede keer regelde zij het zelf omdat het de trouwdag was van haar ouders. Toen herkende moeder haar dochter nog. Kim begint te lachen. “Ik heb een aantal jaren in het buitenland gewoond en ook nu zijn er weer plannen om te vertrekken. In principe weet zij daar niets van af. Maar toen ik met mijn vader die dag via de hoogwerker richting het terras omhoog werd getild en zij ons zag, zei ze als eerste: ‘En? Wanneer vertrek je weer naar het buitenland?’ Schijnbaar is dat heel erg bij haar blijven hangen.”

Inlevingsvermogen
Hoewel er toen dus duidelijk herkenning was, vreest Kim dat het inlevingsvermogen van haar moeder achteruit is gegaan. “De tijd die we nog samen hebben, is al zo kort. Het is echt vreselijk om dan op deze manier uit elkaar gerukt te worden. Maar om eerlijk te zijn: eigenlijk heb je al in een eerdere fase afscheid genomen. Het is niet meer de moeder die ze ooit was. De band tussen moeder en dochter is veranderd. Het is mijn grootste angst dat het laatste essentiële stukje nu ook weg is. Dan staat ze misschien dadelijk nog wel verder van mij af. En van dat proces heb ik geen deel uit kunnen maken.” Kim baseert die vrees op de recente bezoekjes die haar vader aan het verpleeghuis bracht. Man en vrouw, maar gescheiden door plexiglas. “Mam begreep het niet en was heel onrustig. Ja ze herkende pap wel. En ze zal mij ook herkennen, maar ik vrees dat ze door die weken zonder bezoek nog meer in haar eigen wereld gekeerd is.”

Geen intimiteit
Ook voor haar vader is het lastig. “Hij heeft haar een paar jaar geleden weggebracht. Het kon niet anders. Eerst naar Vincent van Gogh. Dat was heel kil en een nare sfeer die ik niet goed kan omschrijven. De tranen springen nog in mijn ogen als ik daar aan terug denk. Nu in de Beerendonck is het veel huiselijker. Maar toch leven ze gescheiden en gaat het leven van pap door,” zo erkent Kim. “Maar het leven van mam, zijn vrouw, blijft beperkt tot de vier muren van het verpleeghuis. Na een prachtig en liefdevol leven samen, zijn ze nu keihard uit elkaar gerukt. Dat zorgde voor een enorm schuldgevoel bij haar vader.” Ook voor Frans Verkooijen voelden de recente bezoekjes in een aparte ruimte waarin ze gescheiden waren door plexiglas heel dubbel. Zo dichtbij, maar toch gescheiden. Het was zeer emotioneel. “Hij kon mam niet even vasthouden. Niet knuffelen. Geen kus geven. Geen geruststellende streling op haar wang geven. Geen enkele vorm van intimiteit. Dat maakte het voor hem zo dubbel. Fijn om haar weer te zien, maar de afstand was tegelijkertijd heel groot. Hoe gaat dat woensdag bij het eerste bezoek op haar kamer? Geen plexiglas, maar wel anderhalve meter afstand houden. Hoe zal mam daar op reageren?”

Kwaliteit van leven
Kim hoopt dat ze nog de tijd krijgen om deze zomer samen te genieten. “We hebben mam altijd zoveel mogelijk mee naar buiten genomen. Samen een terrasje pikken. Een ijsje eten. Door de stad wandelen. Daar kon ze echt van genieten. Maar de vraag is: kan ze dat nu ook nog? Kan ze na al die maanden nog genieten of belandt ze dan in een voor haar vreemde wereld? Wat heeft de coronacrisis van haar afgenomen?” Op de vraag wat ze zelf besloten zou hebben, is Kim heel duidelijk. “Ik was voor de kwaliteit van leven gegaan. Ja daar hoort een stukje risico bij. Daarvan ben ik mij bewust. De tijd die we samen hebben, is echter nog zo kort. Dan hadden we wel gemerkt of het virus haar geraakt had en in welke intensiteit. Nu is er voor ons beslist wat we wel en niet mochten. Dat maakt het allemaal erg pijnlijk.”

Kwaliteit en fysiek contact is volgens Kim voor deze groep mensen zeer essentieel. “Dat beseffen velen zich niet. Mam krijgt nog heel veel mee. Ze kan zich misschien niet meer op juiste wijze uiten, maar het gevoel dat wij uitstralen, de liefde die wij haar kunnen geven, die voelt ze. Dat weet ik zeker. En dat hebben we toch een kleine drie maanden niet kunnen doen. Ik hoop dat ze mijn knuffels en liefde straks toch nog gewoon weer kan voelen en waarderen. Er is ons in de afgelopen periode veel kwaliteit van leven afgenomen.”

Bekijk ons magazine

Blader door onze artikelen in Venlovanbinnenstad