Over de grens: “We reizen de hele wereld over maar weten niet wat er drie kilometer verderop gebeurt”

28 maart 2022

Waar ooit het blikveld wat minder ver reikte en er in deze regio nog oog was voor wat er in het Duitse grensgebied speelde, daar is die regionale affiniteit door de globalisering afgebrokkeld. Aan onder andere Vincent Pijnenburg, lector Cross-Border Business Development bij Fontys Venlo, de taak door middel van activiteiten en onderzoek de grensoverschrijdende samenwerking tussen bedrijven en studenten te versterken. Dit is het tweede deel uit onze korte serie ‘Over de grens’ waarin we ondernemen en studeren in het grensgebied onder de loep nemen.

Tekst: Jac Buchholz | Beeld: Wouter Rossenboom

Geboren en getogen bij de Venlose grens, leek het wel voorbestemd dat Vincent Pijnenburg zich later op internationale betrekkingen zou gaan concentreren. Dat doet hij tegenwoordig dus als lector – “een soort hogeschoolprofessor” – bij Fontys Hogescholen in Venlo. Tevens is hij voorzitter van Business Club Maas Rhein en voorzitter van de Commissie Internationalisering van Ondernemend Venlo. “Bij dat alles ligt de focus op de potentie die hier in het grensgebied aanwezig is beter te benutten. Hoe? Denk aan het begeleiden van een bedrijf dat in Duitsland zaken wil gaan doen. Het adviseren van studenten en ze in contact brengen met bedrijven. De kansen op de arbeidsmarkt in dit gebied beter zichtbaar maken. Ja, dat gebeurt nog te weinig.”

Twee gebieden
Daar zijn volgens Pijnenburg meerdere oorzaken voor aan te wijzen. Bescheidenheid onder andere. “Er zitten hier bijzondere bedrijven die veel te bieden hebben maar dat te weinig uitdragen.” De grens speelt volgens hem ook een rol. “Mensen denken nog in grenzen en zien dit nog altijd als twee gebieden.” En dan is er de internationalisering, geeft hij aan. “We reizen de hele wereld over, verleggen de focus steeds verder, maar weten niet wat er drie kilometer verderop bijvoorbeeld op zakelijk gebied gebeurt.” Daar komt, zegt Pijnenburg, wel verandering in. “Er zijn van beide kanten steeds meer initiatieven om tot een betere samenwerking te komen.”

Openbaar vervoer
Het onderwijs speelt daarin een sleutelrol, merkt hij op. “Belangrijk is dat jongeren weten dat ze hier een mooie carrière kunnen opbouwen. Op die manier kun je studenten die hier vandaan komen behouden en studenten van buitenaf aan je binden. Dat kan het onderwijs overigens niet alleen. Overheden en bedrijfsleven zijn eveneens belangrijke factoren. Aan de Fontys Hogescholen studeren veel Duitse studenten vanwege het praktijkgerichte karakter van het onderwijs. Maar neem als voorbeeld het openbaar vervoer. Duitse studenten die in Nederland studeren komen niet in aanmerking voor een Duitse ov-kaart. Daar moet meer soepel mee worden omgegaan. Kijk, barrières zijn er altijd; het is zaak die weg te halen. Dat moet je in eerste instantie regionaal bespreekbaar maken en vaak nationaal oplossen; de regio kan dat in veel gevallen niet alleen.” Hij noemt daarnaast het over de grens aan het werk gaan. “Dat moet ook gemakkelijker kunnen, zonder te veel bureaucratie. Ook dat heeft nu wel de aandacht.”

Om- en bijscholing
Op de vraag hoe onze regio er over pakweg tien jaar uitziet, of zou moeten uitzien, geeft Pijnenburg met een glimlach antwoord: “Dat is natuurlijk lastig te voorspellen. Maar in grote lijnen denk ik dat de populatie van Fontys dan behoorlijk is veranderd. Nu bestaat die veelal uit 18- tot 22-jarigen; tegen die tijd zullen er meer ouderen onderwijs volgen in het kader van omscholing of bijscholing.” Hij hoopt dat het dan ook minder evident is aan welke zijde van de grens je werkt. “Zoals gezegd, dat betekent minder bureaucratie. Maar ook stappen zetten op het gebied van recruitment. Dat wervingskantoren zich even sterk concentreren op beide zijden van de grens.”

Duidelijke visie
De basis is er, constateert Pijnenburg; er komen steeds meer initiatieven om over de grens samen te werken. “Maar het is nog te abstract, het totaaloverzicht ontbreekt en dat bemoeilijkt de kruisbestuiving. Er moet een duidelijke visie komen: wat willen we met deze grensregio?” Ja, dat is geen eenvoudige opgave, erkent hij. Het gaat om maatschappelijke processen, cultuurverschillen die je niet zomaar kunt ombuigen. “Sterker nog, ik denk dat door corona, door het verschillende beleid op dat vlak in de diverse landen, de grens juist weer wat sterker is geworden.”

Taalcomponent
Dat was het vergezicht, dan nu de meer concrete nabijheid. Welke ontwikkelingen spelen er momenteel, naast de al bekende, om die grensoverschrijdende samenwerking te versterken? “Er speelt het nodige, maar laat ik één voorbeeld noemen. In september starten we bij Fontys met een nieuwe minor ‘Embrace the border’ – die is voor iedereen toegankelijk, dus ook mensen van buiten Fontys. Daarin komt veel terug van waar we het in dit gesprek over hebben gehad. De taalcomponent bijvoorbeeld. Veertig jaar geleden sprak iedereen wel wat Duits, de jongeren van nu nauwelijks meer. Er komt ook aandacht voor interculturele vaardigheden – hoe ga je met elkaar om? Uiteraard zal het bedrijfsleven daarin eveneens een rol spelen. Jongeren leren bij Fontys al de juiste vaardigheden voor een bepaalde sector of functie. Met ‘Embrace the border’ leren ze tevens specifieke vaardigheden die aansluiten bij wat er in een grensregio speelt.”

Bekijk ons magazine

Blader door onze artikelen in Venlovanbinnenstad