Stadgezichten van kunstenares Agnes Kaiser (1865-1931) inspiratiebron tentoonstelling Museum Burg Linn in Krefeld

14 maart 2023

VenloVanbinnen keek sinds enige tijd al wat vaker over de grens om te berichten over interessante evenementen en dergelijke die bij onze Duitse buren plaatsvinden, omdat we denken dat onze lezers daar interesse in hebben. Naast Nettetal doen we dat vanaf nu eveneens in Krefeld en Mönchengladbach. In Krefeld is in Museum Burg Linn sinds 9 maart de tentoonstelling ‘Wandelingen door Krefeld’ te zien waarbij de stadsgezichten van kunstenares Agnes Kaiser (1865-1931) de basis vormden voor nieuw werk van de hedendaagse kunstenares Mauga (1963).

Beeld: Stadt Krefeld, Presse und Kommunikation, Dirk Jochmann

Er is weinig bekend over de kunstenares Agnes Kaiser en haar leven. Haar werk in Krefeld zou waarschijnlijk volledig vergeten zijn, ware het niet dat ze tussen 1905 en 1919 een serie stadsgezichten schilderde en tekende. Sommige daarvan zijn gehistoriseerde voorstellingen, die door Kaiser fantasierijk zijn aangevuld. De werken tonen gebouwen variërend van boerderijen en herenhuizen tot de kasteelruïne in Linn en vormen een buitengewone artistieke bijdrage aan de geschiedenis van de stad. Werken uit het Krefeldse oeuvre van Kaiser werden voor het laatst tentoongesteld in 1982.

Fascinerend
Kaiser schilderde aan het einde van de keizertijd en het begin van de Weimarrepubliek. Ze legde onder meer de huizen van de rijke textielfabrikanten in de Friedrichstraße vast en vulde deze aan met de gevels van andere statige gebouwen, waarvan alleen het Floh-huis op de hoek van de Carl-Wilhelm-Strasse nog overeind staat. Al de andere bebouwing tussen de Rheinstraße en de Friedrichsplatz is in de Tweede Wereldoorlog of daarna verwoest of gesloopt. De stadsgezichten van Agnes Kaiser fascineren juist doordat ze de schoonheid van het vroegere Krefelder stadsbeeld daarin heeft bewaard.

Serieuze plicht
Wie destijds de opdrachtgever voor de stadsgezichten van Kaiser is geweest, is niet helemaal duidelijk. Sommige bronnen noemen de stad Krefeld, andere de museumvereniging die in 1913 een tentoonstelling verzorgde met als titel ‘Oude Crefeld Hauser’ in het Kaiser Wilhelm Museum. In het voorwoord van de toen uitgegeven tentoonstellingsbrochure stond: “Het stadsbeeld van Crefeld vernieuwt zich van jaar tot jaar. Het oude moet wijken voor nieuwe straten en gebouwen. Het zal niet lang duren voordat er van het oude Crefeld niets meer over is. Het is een serieuze plicht om de oude huizen die worden gesloopt vast te leggen voor het nageslacht.”

Ontmoeting
In de tentoonstelling ‘Wandelingen door Krefeld’ gebruikt de kunstenaar Mauga Houba Hausherr, geboren in Katowice (Polen) in 1963 en in Krefeld bekend als Mauga, de schilderijen van Kaiser om haar rondgang door de stad te volgen. Ze interpreteert de oude uitzichten op Krefeld met een groot aantal eigen werken. Het resultaat is een ontmoeting tussen de zeer kleurrijke werken van Mauga en de documentaire-achtige werken van Agnes Kaiser.

In zekere zin volgt Mauga dezelfde weg als Kaiser. Ze toont in haar vergezichten ook de feitelijke toestand van de stad. “Beiden zijn chroniqueurs van hun van hun tijd”, zegt museumdirecteur Boris Burandt. Mauga’s werken zijn echter niet documentair zoals Kaisers schilderijen, maar hebben eerder een expressionistisch karakter. Ze leggen de stemming van een moment vast, een sfeer, een gevoel van een plaats.

Meer informatie over de tentoonstelling, die duurt tot en met 21 mei, het begeleidende programma en het educatieve aanbod zijn te vinden op www.museumburglinn.de

Bekijk ons magazine

Blader door onze artikelen in Venlovanbinnenstad