Leon Vrijdag deed 25 jaar stamboomonderzoek: ‘Mijn familie is groter geworden’

6 januari 2021 | Leestijd: 5 minuten

Monnikenwerk. Zo mag je het gerust noemen. In de afgelopen 25 jaar ging Leon Vrijdag op zoek naar de oorsprong van zijn familie. Hij maakte niet alleen een stamboom, het leverde tevens een prachtig boek op waarin de familiegeschiedenis gedetailleerd staat omschreven. “Als je hier eenmaal aan begint, is er bijna geen weg meer terug. Het is verslavend,” aldus Leon.

Tekst: Rob Buchholz | Beeld: Peter Janssen en Leon Vrijdag

Nee, natuurlijk was hij er niet wekelijks of maandelijks intensief mee bezig. Een vaste baan en het stichten van een gezin vraagt ook alle aandacht. “En soms ben je er ook gewoon even klaar mee,” zo biecht hij eerlijk op. “Dan denk je helemaal te zijn vastgelopen en levert al het speurwerk geen nieuwe , relevante informatie meer op. Maar uiteindelijk heb ik het telkens weer opgepakt. Nu kijk ik met trots terug op wat ik heb neergezet. Een prachtig boekwerk met bijna alles wat belangrijk is van onze familie. Ja, de rest van de familie is er net zo blij mee. In totaal zijn er tien boeken in omloop.”

Huzaren
Terug naar 1995. Leon Vrijdag is midden twintiger, klaar met zijn opleidingen en aan de vooravond van een maatschappelijke carrière. Wat zette hem aan om deze taak op zich te nemen? “Ik ben altijd in geschiedenis geïnteresseerd geweest. Vooral over Venlo en de Tweede Wereldoorlog. De historie van mijn familie was bovendien een onderwerp dat dicht bij mij stond. Ik wilde weten hoe de familie Vrijdag in Venlo terecht was gekomen. Mijn overgrootvader bleek als huzaar in Venlo gestationeerd te zijn. Hij was getrouwd, had kinderen en was afkomstig uit Bergen op Zoom. Bovendien zijn de huzaren altijd belangrijk voor Venlo geweest. Die combinatie triggerde mij om op onderzoek uit te gaan. Tevens was mijn vader in het bezit van twee foto’s van zijn opa, mijn overgrootvader. Een van die foto’s was beschadigd. Omdat ik toen al hobbymatig met fotografie bezig was, probeerde ik die foto zo goed mogelijk te optimaliseren. Toen ik daar mee bezig was, prikkelde dat verder mijn nieuwsgierigheid en vroeg ik mij af: wat is het verhaal achter die foto? Hoe zag zijn leven als huzaar er uit. Mijn vader wist het niet precies, daarom begon ik te zoeken in het Venlose gemeentearchief. Dat was het begin van een boeiende ontdekkingstocht.”

Bergen op Zoom
De informatie die Leon vond in het Venlose gemeentearchief was vanzelfsprekend eindig. Een speurtocht in het archief van Bergen op Zoom was een volgende stap. “Gelukkig had ik een achterneef in Wouw, dat ligt er vlak in de buurt, en hij had weer een vriend die werkzaam was op het archief. Aan de hand van een aantal schriftelijke vragen, kreeg ik informatie over mijn familie per post opgestuurd.” Het bood Leon de mogelijkheid een eerste deel van het verhaal compleet te maken. Zijn overgrootvader, Piet Vrijdag, was in 1873 in Bergen op Zoom geboren en vanaf 1893 als huzaar actief in Venlo in het eerste eskadron van het tweede regiment huzaren. In 1913 zwaaide hij af, maar bleef in Venlo wonen.



Hoepertingen

De documentatie die Leon kreeg vanuit Bergen op Zoom ging terug tot 1750. De oorspronkelijke naam van zijn familie bleek Vrijdaghs te zijn en was afkomstig uit België. “De stamvader van de Nederlandse tak is Hendrik Vrijdaghs, geboren in 1723 en waarschijnlijk rond 1747 naar Bergen op Zoom vertrokken als soldaat van het Staatse leger. Vanaf dat moment verandert ook de naam in Vrijdag. Zo staat het tenminste in zijn trouwakte omschreven. Ik dook dus niet alleen in de geschiedenis van mijn familie, maar ook in die van de Lage Landen: de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, de Tachtigjarige Oorlog, de Pacificatie van Gent en meer. Dat zet je aan het denken en komen er vragen op over welke rol mijn familie in de geschiedenis heeft gespeeld.” De speurtocht bracht Leon naar het Belgische Hoepertingen, in de buurt van Hasselt. “Hoepertingen. Ik had er echt nog nooit van gehoord. Natuurlijk ben ik daar naar toe gegaan. Daar lag de oorsprong van onze familie. Een kerk en een kasteel waren de enige bezienswaardigheden in het dorp, maar het voelde voor mij heel bijzonder om daar te zijn.”

Indrukwekkende bezoeken

Diverse malen reisde Leon naar het Belgische dorp af. Hij kreeg inzage in stapels doop- en trouwboeken, afkomstig uit het nationaal archief in Hasselt, sprak met een aantal inwoners van Hoepertingen en zag zelfs zijn familienaam op een voordeur staan. “Ik ben nog een keer teruggelopen, maar heb uiteindelijk niet aangebeld. Die bezoekjes aan Hoepertingen hebben mij echter wel verder gebracht en waren indrukwekkend. Je loopt door weilanden en denkt: hier heeft mijn familie gelopen, geleefd en gewoond.” In de loop der jaren leerde Leon dat voor alle informatie die hij vond goed onderzoek nodig was. “Je moet niet zomaar iets als waarheid aannemen en denken dat Jantje een zoon van Pietje is. Als je niet goed alles controleert, loop je vast. Soms blijkt bepaalde informatie niet te kloppen omdat het niet goed is opgeschreven of om andere reden. Ook zijn er boeken en websites over stamboomonderzoek in omloop die niet bepaald betrouwbaar zijn. Je moet er tijd voor uittrekken en vooral de lol van inzien. Dan levert het veel bijzondere ontdekkingen op.”

Studiebeurs
Wat Leon vond, is nu dus in zijn eigen boek terug te vinden. Van de stamouders die in 1545 geboren zijn, tot aan de huidige generatie kinderen en kleinkinderen. Een bijzondere anekdote is nog de ontdekking van de studiebeurs Vrijdaghs, opgericht door Hendrik Vrijdaghs, geboren in 1617 en Schout van Hoepertingen. “Schout werd je niet zomaar. Blijkbaar was het een wijs en vermogend man. Zijn erfenis heeft hij in deze studiebeurs gestopt en is bestemd voor de familie. Als iemand in de familie ooit Latijn wil studeren of het priesterschap ambieert, dan kunnen ze nog steeds aanspraak maken op die beurs.”
En nu? Is het verhaal van de familie Vrijdag nu definitief geschreven? “Grotendeels wel, maar natuurlijk valt er altijd nog meer te ontdekken. Eigenlijk is een dergelijk onderzoek nooit klaar. Maar ik ben wel klaar. Hahaha. Ik heb iets bijzonders gedaan met dit boek als resultaat. Dankzij dit onderzoek ben ik 450 jaar terug in de tijd gereisd. Mijn familie is dankzij dit speurwerk groter geworden. Ik heb contact gehad met mensen uit de omgeving van Eindhoven en Sint Truiden ben te weten gekomen waar ik van afkomstig ben. Ik ben echter realistisch. Wil ik echt nog weten wie in 1800 ergens een huis heeft gekocht? Misschien. Je kunt blijven zoeken en ik zal vast nog een keer naar Hoepertingen reizen of op een andere manier iets onderzoeken, maar voor mij is dit boek nu letterlijk en figuurlijk klaar. Ik ben er trots op dat ik dit gerealiseerd heb.

Bekijk ons magazine

Blader door onze artikelen in Venlovanbinnenstad

Containertuintjes en de  oneindige reeks van scheten

Containertuintjes en de oneindige reeks van scheten

Column: Jac Buchholz | Beeld: Peter Janssen De ondergrondse afvalcontainer, daar ging het opeens over. Jarenlang zo’n ding voor de deur gehad. Nou ja, bijna voor de deur. Handig als de vuilnis moest worden weggebracht; ik hoefde maar een paar meter te lopen. ’s Zomers...

Brandbrief Venlose ondernemers tegen sluiting NS-loket

Brandbrief Venlose ondernemers tegen sluiting NS-loket

In de december liet de NS weten het fysieke loket op het treinstation in Venlo te willen sluiten. Een bijzonder ongewenst besluit, vindt winkeliersvereniging Venlostad.com die bijval krijgt van de Vereniging van Vastgoedeigenaren Venlo (VVEV) en Stichting Venlo...