“Toppop, dat was een guilty pleasure”

7 augustus 2020

Vijftig jaar geleden werd voor het eerst Avro’s Toppop uitgezonden, het eerste wekelijkse popprogramma in Nederland. Daarop wordt nu volop teruggeblikt. Wij doen dat met Geert Driessen van platen- en cd-zaak Sounds. “Als progressievelingen deden we alsof we het niets vonden, maar we keken toch.”

Tekst: Jac Buchholz | Beeld: VenloVanbinnen, YouTube

‘Toppop Yeah’. Laat de kreet horen en iedere muziekliefhebber van pakweg 40 jaar en ouder krijgt een flashback. Naar een tijd zonder videoclips, naar muzikanten playbackend in de studio of op locatie, naar Penney de Jager en haar dansers – die soms zomaar van straat werden getrokken – en natuurlijk naar Ad Visser. Kortom naar Avro’s Toppop. De eerste uitzending van het programma was in september 1970. Het was het eerste wekelijkse popprogramma op de Nederlandse televisie, geïnspireerd door het Engelse Top of the Pops.

Radio Luxemburg
Geert Driessen (64) was al jaren eerder in de ban van de muziek geraakt, onder meer door zijn oudere broer. “Hij kocht de singles, ik draaide ze. Dat was ergens midden jaren zestig, de tijd van The Beatles. We luisterden naar Radio Luxemburg. Keken op de Duitse tv Beat-Club.” En toen was er opeens Toppop met die wat aparte Ad Visser, herinnert Driessen zich. “Die had een radioprogramma dat we wel goed vonden, Superclean Dreammachine, nogal avant-garde. Maar met Toppop ging hij een heel andere kant op.”

Hippies
Veel te commercieel, vonden Driessen en zijn kornuiten. “Wij waren of voelden ons in ieder geval hippies, lieten de haren groeien. Ik weet nog dat we in die tijd een concert van The Cats in Leeuwen, bij Roermond, bezochten. Helemaal vooraan bij het podium gingen we op de grond zitten, want dat deden hippies.” Driessen en zijn vrienden raakten vervolgens onder de indruk van de Amerikaanse West Coast sound. “Dat vonden we progressief. Ja, nu kan ik er om lachen. Maar toen moesten we als hippies niets hebben van muziek die in onze ogen commercieel was.” Hij herinnert zich nog dat Shocking Blue tijdens Pinkpop in 1971 werd bekogeld. “Nee, niet door mij. Maar die konden vanwege hun grote hit Venus dus niet door de beugel. Terwijl het natuurlijk een dijk van een nummer is.”

Iggy Pop
Hoe gingen die progressieve jongeren dan om met dat ook al commerciële Toppop? Driessen lacht: “Dat werd een guilty pleasure. We keken wel, maar gaven er vervolgens op af.” Ja, hij weet vrijwel zeker dat hij de eerste aflevering heeft gezien. En daarna, zoals gezegd, bleef kijken. Zijn hem speciale momenten bijgebleven, zoals Jerney Kaagman van Earth & Fire met haar wulpse dans in dat knalblauwe, strakke pak? “Ja, dat ken ik wel, maar wist niet dat het in Toppop was. Nee, wel David Bowie met ooglapje, dat was bijzonder. En natuurlijk Iggy Pop die de halve studio afbrak. Dat was punk, dat vonden we uiteraard goed.”

Spraakmakend
Driessen refereert aan een van de meest spraakmakende Toppop-optredens. Iggy Pop zat ergens in 1977 in het programma om zijn hit Lust for Life te playbacken. Pop weigerde echter de kleedkamer uit te komen. Tot de muziekband toch werd aangezet. Op dat moment stormt de zanger de studio in. De minuten die volgen tonen een rondspringende, over de grond kronkelende Pop die zijn nummer playbackt en ondertussen het halve decor afbreekt.

Boogaloo
Maar het is voor Driessen vooral het totaalplaatje dat het woord Toppop nu bij hem oproept. “Dan zie ik die studio, Ad Visser en Penney de Jager met haar dansers. Misschien als ik iets specifieks terugzie dat ik denk, oh ja, maar los van Iggy Pop en David Bowie is het toch vooral dat totaalbeeld.” Neemt niet weg, zegt hij, dat Toppop tot het einde in 1988 een bijzonder invloedrijk muziekprogramma is geweest. “Zonder meer. Je leerde nieuwe stijlen kennen. Punk, new wave, disco en soul. Disco en soul vond ik toen zogenaamd ook niks, maar dat is inmiddels wel veranderd. Bovendien, wat er wat dansmuziek betreft de ene week in Toppop zat, hoorde je een week later terug in discotheken als Boogaloo.”

Dom van den Bergh
Hij herinnert zich verder ook de hoeveelheden singles die dankzij Toppop werden verkocht. “Ik ben in 1974 bij Dom van den Bergh op de platenafdeling gaan werken. Van de artiesten die bij Toppop optraden werden stapels singles verkocht. Dus ja, je kunt wel stellen dat Toppop zonder meer van invloed is geweest op de muziekvoorkeur van de Nederlandse jeugd in die tijd.”

Terug