Van Jammerdal tot Ulingsheide: Opmerkelijke verhalen uit het Venloos-Tegelse grensgebied

17 december 2021

“Het beste dat de geschiedenis ons nalaat, is het enthousiasme dat zij veroorzaakt’’, schreef de beroemde Duitse schrijver Goethe ooit. Goethe sloeg de spijker op z’n kop. Geschiedenis boeit en verwondert. Mits op een begrijpelijke, laagdrempelige wijze gepresenteerd aan de lezer. Deze kunst verstaat de Venlose historicus/publicist Paul Seelen. Zo ook in de nieuwe bundel Van Jammerdal tot Ulingsheide die zaterdag 18 december verschijnt.

Het boek is feitelijk een co-productie. De in de schaduw van het voormalige strandbad De Onderste Molen wonende Mat van Keeken verzamelde een berg historische informatie over zijn ‘achtertuin’. Paul Seelen goot deze, aangevuld met door hemzelf opgediepte kennis, in een lezenswaardig jasje. Het resultaat: een boek met 39 in chronologische volgorde gepresenteerde verhalen uit het Venloos-Tegelse grensgebied, van 2,4 miljoen jaar geleden tot nu.

Scheve toren
Van Jammerdal tot Ulingsheide bevat veel ‘historisch nieuws’, merkt Seelen op. “Wist je bijvoorbeeld dat de eerste speeltoestellen van Klein Zwitserland door de Efteling werden gekopieerd? Dat men in Tegelen in 1938 even gedacht heeft dat de gemeentelijke watertoren net als de toren van Pisa scheef stond? Dat Tegelen en Venlo in het begin van de 17e eeuw op een haar na slaags raakten om de loop van de in Mats achtertuin ontspringende Molenbeek? Dat molenaarszoon Hubert Michels (Onderste Molen) begin vorige eeuw met een eigen variant van Eau de Cologne (Eau de Venlo) landelijk succes oogstte? Het zijn bijzondere verhalen.”

Duivel
Hij wijst dan op een ander, waargebeurd verhaal, over Johannes van de Staay, geboren in 1924 in Nijmegen. “Johannes trad in 1945 onder de naam Amadeus in als kloosterling bij de Trappisten van Ulingsheide. In zijn cel kreeg Amadeus naar eigen zeggen ’s nachts bezoek van de duivel. Hij schrok zich rot en zat rechtop in bed naar adem te snakken. Toen hoorde hij ‘God’ met grote autoriteit spreken: als hij ophield bang te zijn, zou de duivel vanzelf verdwijnen. En zo geschiedde. Vanaf die tijd begon Amadeus in zijn ‘kippenhuisje’ op het binnenterrein van Ulingsheide anderen te helpen om van de duivel af te komen.”

Loopbrug
Amadeus was niet alleen actief als exorcist, glimlacht Seelen, hij ontpopte zich ook tot uitvinder. Tot stomme verbazing van zijn medekloosterlingen dook hij in 1972 pots op als kandidaat in het NCRV-programma Mijn idee, waarin Willie Wortels in spe hun vernuftige bedenksels aan een jury presenteerden. “Bleek dat Amadeus een loopbrug had ontwikkeld die mindervalide reizigers op stations in staat stelde makkelijker met hun rolstoel in de trein te komen. Zijn idee was zo gek nog niet. De NS had serieuze interesse.”

Bekijk ons magazine

Blader door onze artikelen in Venlovanbinnenstad