VenloVanvruuger: Flying doctors in Venlo

20 augustus 2020

Soms passen achternamen perfect bij het beroep of hobby van de betreffende persoon: Diana Woei… weervrouw, Benno Baksteen… (was) voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Verkeersvliegers, Peter van der Vorst… (ex) royaltyverslaggever. Taalkundigen noemen dit aptoniemen.

Tekst: Marcel Hogenhuis | Beeld: Leon Vrijdag en archief Marcel Hogenhuis

Geloof het of niet, maar op het Venlose oorlogsvliegveld liep tot voorjaar 1944 een arts rond met de naam dokter Siecke. De op 25 maart 1899 geboren Helmut Siecke was kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog nog huisarts in Blomberg ten oosten van Detmold, werd als reserve-officier opgeroepen en maakte als Gruppenarzt de bezetting van Polen en Frankrijk mee. Toen uit zijn eenheid later de eerste Gruppe van Nachtjagdgeschwader 1 werd gevormd met Venlo als thuisbasis, betrok Siecke het vliegveldlazaret aan de Bloemartsweg. Dat Siecke uitgerekend bij de Luftwaffe terecht kwam was niet zo vreemd: al voor de oorlog was hij gepassioneerd zweefvlieger. Hij schonk de zweefvliegclub Blomberg zelfs een toestel.

Siecke had nog een passie: fotograferen. En omdat hij als militair arts niet de hele dag met patiënten bezig was op de vliegbasis, fungeerde Siecke ook nog als zogenaamde Bildoffizier. Voor diverse doeleinden vervaardigde hij portretfoto’s. Nog interessanter is dat Siecke al voor WO-2 experimenteerde met kleurenfotografie en daar in de oorlog mee verder ging, voor zover nog kleurenfilms beschikbaar waren. Dit heeft geleid tot een unieke collectie originele kleurenfoto’s van veelal Duitse vliegveldofficieren en bijzondere taferelen op de basis.

Eén van de eerste kleurenfoto’s van Siecke waren twee luchtopnames van Venlo. Deze zijn gemaakt vanuit een Fieseler Storch en dateren vermoedelijk van eind maart 1941. Het toont Venlo in de avondzon, terwijl net een stoomtrein over de Maasbrug rijdt. Het zijn waarschijnlijk ook de laatste beelden, in kleur nog wel, die op lage hoogte een nog ongeschonden Venlose binnenstad tonen. Daar mogen we deze ‘flying doctor’ dankbaar voor zijn. Siecke nam na de oorlog zijn praktijk in Blomberg weer op en overleed begin 1978.

Venlo in kleur, maart 1941 (archief M.Hogenhuis, collectie dr. Siecke)

 

Veel bekender is een andere ‘flying doctor’ die net iets eerder als Siecke in Venlo voet aan grond kreeg: dokter Hans Schade. Hij nam de praktijk over van de in december 1940 tragisch verongelukte dokter Oscar Wolters. Schade had al voor de oorlog zijn vliegbrevet behaald en werd zelfs opgeleid tot (reserve) militair vlieger. Zijn kwaliteiten als arts – hij behaalde in 1939 het artsenexamen – werden kennelijk hoger ingeschat dan die van vlieger: Schade kwam bij de geneeskundige troepen terecht. Over zijn rol in het Venlose verzet en overige avonturen zullen we wellicht een andere keer uitweiden. Toen Schade na de oorlog weer de normale draad van het leven had opgepakt werd hij in 1951 voorzitter van de Venlose Zweefvlieg Club. Ondanks zijn achternaam, kreeg de vereniging voldoende ledenaanwas. Dr. Hans Schade, erevoorzitter van de VZC, overleed in maart 2013. Twee ‘flying doctors’ die hun sporen nalieten in de Venlose historie.

Terug