Jubileumboek 125 jaar Martinusschool: verloren religie, gevonden documenten

6 november 2019 | Leestijd: 3 minuten

Bij het 100-jarig bestaan van de Venlose Martinusschool, de lagere school in en van de binnenstad, in 1994 verscheen een jubileumboek. Bij het 125-jarig jubileum, nu in 2019 ook. En daarin meer dan een aanvulling van de laatste 25 jaar. Zo dook er nog wat informatie op uit de eerste 100 jaar.

Tekst: Jac Buchholz | Beeld: Leon Vrijdag

Waar een kwart eeuw geleden zeven oud-klasgenoten – onder wie Albert Lamberts – nog het schrijfwerk op zich hadden genomen, daar deed Lamberts dat nu alleen. “Meer tijd”, glimlacht hij, “en zo blijft de stijl hetzelfde.” Want de kern van het nieuwe boek werd het jubileumboek uit 1994. Uit die eerste 100 jaar kwam Lamberts wel nog wat nieuwe feiten tegen.

Document
Zoals het document dat in 1916 onder de eerste steen van het in 1977 afgebroken gebouw werd ontdekt. Tijdens de sloop was er alle aandacht voor het behoud van de eerste steen, maar, zo schrijft Lamberts, ‘naar de koker werd niet omgezien’. “Nee, die werd door een van de werkmensen meegenomen en heeft jarenlang in een keukenla gelegen. Tot de vinder, 25 jaar later, besloot om de koker met document af te leveren bij een redactiekantoor in Midden-Limburg. Via, via kwam het weer bij de Martinusschool terecht. Inmiddels heeft het een plekje in het gemeentearchief.” Veel opzienbarends staat overigens niet in het document. Er worden bij gelegenheid van de eerste-steenlegging tal van hoogwaardigheidsbekleders genoemd, tot aan de paus toe, en de bij de bouw betrokken partijen.

Derde Schoolgebouw
Opmerkelijker feit noemt Lamberts de ontdekking van plannen voor een derde schoolgebouw pal tegenover de beide bestaande scholen. “Dat was in de jaren twintig. Het schoolbestuur vond dat er dringend een derde gebouw met zeven lokalen moest komen. Want de Martinusschool groeide uit zijn jasje, klonk het. Het stadsbestuur besloot daar echter, na advies te hebben ingewonnen bij de Commissie van Toezicht op het Lager Onderwijs, een stokje voor te steken. Er kwamen elders nieuwe scholen bij en niemand kon voorspellen welke invloed dat op het leerlingenaantal van de Martinusschool zou hebben.” Aan een andere voorspelling, van decennia later, die wel uitkwam, besteedt Lamberts ook kort aandacht. “Dat was de opmerking van toenmalig burgemeester John van Graafeiland bij het 100-jarig jubileum dat het onderwijs het moeilijk zou krijgen. Daar heeft hij volledig gelijk in gekregen. Maatschappelijke en politieke ontwikkelingen hebben de wereld van het onderwijs ingrijpend veranderd.”

Digitaal schoolbord
Dat is de afgelopen 25 jaar wel gebleken, schrijft Lamberts in de nieuwe hoofdstukken van het boek. Hij noemt onder meer de ICT. Een kwart eeuw geleden was de Commodore-64 nog een bijzonderheid, in de jaren erna werd de Martinusschool een van de eerste Venlose scholen waar in elk lokaal een digitaal schoolbord hing en tegenwoordig is er een laptop voor iedere twee leerlingen. En dan is er de beleving van religie. Die is op school nagenoeg verdwenen, zegt hij. “Die ligt nu vooral buiten de school. De rol van de kerk, van de deken is ook een geheel andere. Het enige christelijke feest waar nog aandacht aan wordt besteedt is Pasen. Waar lange tijd complete klassen de communie deden, waren dat in 2019 nog maar vijf leerlingen. En er waren jaren dat er nog minder communiekantjes waren.” Dat de Martinusschool nog altijd zelfstandig acteert, vindt Lamberts een bijzonderheid. Hoe ziet hij de toekomst? “Daar zijn best wel eens zorgen over geweest, zeker in de jaren dat het leerlingenaantal terug liep. Dat heeft zich wel hersteld. Tegenwoordig zijn dat er zo’n 200, waar 140 de norm is. De school zal alert op veranderingen moeten inspelen om te blijven bestaan.” Daar laat Lamberts het bij. Aan voorspellingen zoals burgemeester van Graafeiland ooit deed, waagt hij zich liever niet, besluit hij met een lach.

De reünie van de Martinusschool is op 9 november. Het boek is daarna onder andere te koop bij Boekhandel Koops en via www.martinus-venlo.nl.

Bekijk ons magazine

Blader door onze artikelen in Venlovanbinnenstad